علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٨٧
آسيبهاي ثروتاندوزي اشاره خواهد شد.
الف) ارزش ثروت در اسلام
بررسي برخي آيات و روايات نشان ميدهد برخلاف تصور، اسلام با داشتن ثروت مخالف نيست. آموزههايي چون حج، جهاد[١٩٢] و پرداختن انواع صدقات، وابستگي زيادي به تمکن مالي دارند. دنيا بهترين ياريگر انسان مؤمن براي دستيابي به سعادت اخروي[١٩٣] و يکي از اصول تأثيرگذار در نگاهداشت و استواري دين و زندگي اوست.[١٩٤] توانگري انسان، عيبهاي او را ميپوشاند،[١٩٥] از آبرويش صيانت ميکند[١٩٦] و به او ارجمندي ميبخشد.[١٩٧] تعامل درست و به حق با ثروت، زمينه بقا و رشد جامعه اسلامي را فراهم ميکند و در غير اين صورت، ميتواند باعث عقبماندگي آن شود.[١٩٨] براي آشکاري هر چه بيشتر ارزش مال در نگاه اسلام، ميتوان به موارد زير اشاره کرد:
١. توصيه به بهرهگيري از دنيا
کسب ثروت و بهرهمندي از آن، در صورت رعايت ضوابطي چون حلال بودن درآمد، عدم اسراف و تبذير و پرداختن حقوق ديگران، از نگاه اسلام داراي ارزش والايي است.[١٩٩] خداوند در قرآن ميفرمايد:
Gهُوَ الَّذي جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولاً فَامْشُوا في مَناکِبِها وَ کُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُF؛[٢٠٠]
اوست که زمين را براى شما رام قرار داد. بنابراين بر اطراف و جوانب آن راه رويد و از روزى خدا بخوريد، و برانگيختن مردگان و رستاخيز به سوى اوست.
خداوند در اين آيه به سير بر روي زمين و بهرهگيري از نعمتهاي الهي توصيه ميکند. اسلام نهتنها ثروت را به طور کلي تخطئه نکرده، بلکه مؤمنان را از حرام کردنِ آنچه خداوند
[١٩٢]. نک: آلعمران، ٩٧؛ نساء، ٩٥.
[١٩٣]. نک: الکافي، ج٥، ص٧٢، ح٩.
[١٩٤]. نک: الأمالي للطوسي، ص٦٧٩، ح١٤٤٤.
[١٩٥]. نک: من لا يحضره الفقيه، ج١، ص٣٣٨، ح٩٨٤.
. [١٩٥] نک: نهج البلاغة، ص٣٤٧، حکمت٢٢٥.
[١٩٧]. نک: معاني الأخبار، ص٤٠٥، ح٧٦.
[١٩٨]. نک: الکافي، ج٤، ص٢٥، ح١.
[١٩٩]. نک: تدبير معيشت از ديدگاه آيات و روايات، ص١٠٧.
[٢٠٠]. ملک، ١٥.