علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٩٩
حقارت[٢٧٧] را بر خود تحميل ميکند و زماني که دستش از اموالش کوتاه ميشود، افسوس گريبان او را ميگيرد.
کساني که دنيا به آنها روي ميآورد، اگر از انفاقِ داراييشان خودداري کنند، عذابي دردناک در انتظارشان است.[٢٧٨] در روايتي از پيامبر٦ آمده است:
إنَّ أکثَرَ النّاسِ فِي الدُّنيا شِبَعا أکثَرُهُم جوعا يَومَ القِيامَةِ؛[٢٧٩]
سيرترينِ مردم در دنيا، گرسنهترينِ آنها در روز قيامت است.
بهرهمندي از دنيا به خوديِ خود سبب محروميت در قيامت نيست؛ بلکه دلبستگي به دنيا سبب ميشود انسان حقوق الهي و انساني که خداوند در اموال او قرار داده را فراموش کند و در آخرت، دچار اندوه شود. اين روايت حکم کلي نميدهد که هرکس در دنيا سير بود، در آخرت بيبهره است. تعبير به «اکثر»، اشاره به اين نکته است که پيامد اصلي و اوليه دنياگرايي، وابستگي به آن و انحراف است؛ مگر عدهاي اندک که در عين تمکّن، به دنيا دلبستگي ندارند.
بنابراين اگر هدف از دستيابي به ثروت، تنها
بهرهمندي از لذّات دنيايي باشد، انسان
را از راه سعادت منحرف ميکند. او آخرت را فراموش کرده و از تمکين در برابر
کلام حق
سر باز ميزند. چنين شخصي به پرستش غير خدا روي ميآورد.
ثروتاندوزي زمينه پديدار شدن بداخلاقيهاست. کساني
که دنيا را هدف خود قرار دادهاند، هيچگاه روي آرامش را نخواهند
ديد.
نتيجهگيري
اسلام به ثروت و جايگاه آن، توجهي ويژه
دارد؛ زيرا چگونگي تعامل انسان با مال
دنيا، در سعادت و شقاوت او، نقشي بسزا ايفا ميکند. آيات
و روايات، با شيوههاي
گوناگون به بهرهگيري از ثروت تأکيد کردهاند. توصيه به کار
و کسب روزي، حفظ
دارايي، نکوهش فقر و... نشان از توجه ويژه دين به امور مادي
انسان در کنار مسائل معنوي او دارد.
[٢٧٧]. نک: الإرشاد، ج١، ص٣٠١.
[٢٧٨]. نک: توبه: ٣٤ - ٣٥.
[٢٧٩]. عيون أخبار الرضا٧، ج٢، ص٣٨، ح١١٣.