علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٩٠

ضروري و در راستاي اهداف الهيِ انسان باشد، امري پسنديده است.

٣. نهي از تباه کردن ثروت

اسلام، تنها به ايجاد انگيزش در کسب و بهره‌گيري از ثروت اکتفا نکرده است. ارائه برنامه براي اهتمام به حفظ سرمايه و ممانعت از تباه کردن آن،[٢١٥] از ديگر نشانه‌هاي ارجمندي مال در اسلام به شمار مي‌رود. زراره مي‌گويد: از امام صادق٧ شنيدم که ‌فرمود:

ما يُخَلِّفُ الرَّجُلُ شَيئا أشَدَّ عَلَيهِ مِنَ المالِ الصّامِتِ. قُلتُ: کَيفَ يَصنَعُ بِهِ؟ قالَ: يَجعَلُهُ فِي الحائِطِ يَعني فِي البُستانِ أوِ الدّارِ؛[٢١٦]

در آن‌چه انسان از خود به‌جا مى‌گذارد، هيچ چيز به اندازه مال خاموش (طلا و نقره)، به زيان او نيست. گفتم: با آن [اموال‌] چه کند؟ فرمود: آن را در ملک (باغ يا خانه) هزينه کند.

سر و سامان دادن به اموال از نشانه‌هاي ايمان[٢١٧] و ضايع کردن آن، از دسيسه‌هاي شيطان به شمار مي‌رود.[٢١٨] شخص مسلماني که دارايي خود را در غير موردش صرف کند، به شدت سرزنش شده و اين عمل او عين تبذير و اسراف تلقي مي‌شود و سبب پستي شخصيت وي نزد خداوند خواهد شد، هر چند ممکن است نامش نزد انسان‌ها رفعت يابد.[٢١٩] هزينه‌ کردن مال در راه نافرماني خداوند،[٢٢٠] ساختن بنايي بيش از نياز[٢٢١] و انفاق نابجا و...[٢٢٢] از مصاديق تباه کردن ثروت به شمار مي‌روند. مؤمن در معيشت خود تدبير مي‌کند.[٢٢٣] او با نگهداري درست از دارايي‌اش، کرامت و شخصيت اجتماعي خود را حفظ خواهد کرد. نيکو نگهداري کردن از اموال، از جمله تکاليف شرعي شخص مسلمان است.

بنابراين مال دنيا، در نگاه ديني داراي ارزش‌هاي فراواني است. برخورداري از مال دنيا برکاتي نيز به همراه دارد. استفاده از ثروت در راستاي کسب رضايت خداوند، به رشد معنوي

[٢١٥]. Gوَ لا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَکُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَکُمْ قِياماًF. (نساء، ٥)

[٢١٦]. الکافي، ج‌٥، ص٩١، ح٢.

[٢١٧]. نک: من لا يحضره الفقيه، ج‌٣، ص١٦٦، ح٣٦١٧.

[٢١٨]. نک: الخصال، ج‌١، ص١٣٢، ح١٤١.

[٢١٩]. نک: الکافي، ج‌٤، ص٣١، ح٣.

[٢٢٠]. نک: وسائل الشيعة، ج‌١٧، ص٩، أَبْوَابُ مَا يُکْتَسَبُ بِه‌.

[٢٢١]. نک: المحاسن، ج‌٢، ص٦٠٨، ح٣.

[٢٢٢]. نک: الخصال، ج‌١، ص٢٦٣، ح١٤٢ - ١٤٣.

[٢٢٣]. نک: الکافي، ج‌٢، ص٢٤١، ح٣٨.