علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٤

روزي که خداوند متعال آسمان‌ها و زمين را خلق کرد، تعداد ماه‌ها را در کتاب خود دوازده ماه قرار داد. پس بهترين و مشهورترين ماه‌ها، ماه خداوند متعال و آن ماه رمضان است.

دسته دوم: احاديثي که برترين ماه را ماه مبارک رمضان و پس از آن ماه شعبان
معرفي مي‌کنند:

عَنْ سُلَيْمَانَ الْمَرْوَزِيِّ عَنِ الرِّضَا عَلِيِّ بْنِ مُوسَى٧ أَنَّهُ قَالَ: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ٦ يُکْثِرُ الصِّيَامَ فِي شَعْبَانَ ... وَ کَانَ يَقُولُ شَعْبَانُ شَهْرِي وَ هُوَ أَفْضَلُ‌ الشُّهُورِ بَعْدَ شَهْرِ رَمَضَان؛[١٥٩]‌

امام رضا٧ فرمود: پيامبر اکرم٦ در ماه شعبان نماز فراوان مي‌خواند و مي‌فرمود: شعبان ماه من است و پس از ماه رمضان، از همه ماه‌ها فضيلت بيشتري دارد.

دسته سوم: احاديثي که ماه رجب را از همه ماه‌ها برتر مي‌دانند:

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ٦ أَلَا إِنَّ رَجَبَ شَهْرُ اللَّهِ‌ الْأَصَمُّ‌[١٦٠] وَ هُوَ شَهْرٌ عَظِيمٌ وَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْأَصَمَ‌ لِأَنَّهُ لَا يُقَارِنُهُ شَهْرٌ مِنَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حُرْمَةً وَ فَضْلًا؛[١٦١]

پيامبر اکرم٦ فرمود رجب ماه اصمّ[١٦٢] خداوند است و آن ماه بزرگي است و علت نام‌گذاري به اصمّ آن است که هيچ ماهي به اندازه آن، نزد خداوند متعال حرمت و فضيلت ندارد.

از ميان احاديث يادشده، دسته اول و دوم، ماه مبارک رمضان و پس از آن ماه شعبان را برترين ماه معرفي مي‌نمايد و با احاديث دسته سوم ناسازگاري دارد که براي حل تعارض آن‌ها به رواياتي که بيان‌گر معناي «اصم» هستند پرداخته مي‌شود.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ٧ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ٦: ...وَ سُمِّيَ شَهْرُ رَجَبٍ شَهْرَ اللَّهِ‌ الْأَصَبَ‌ لِأَنَّ الرَّحْمَةَ عَلَى أُمَّتِي تَصُبُّ صَبّاً فِيهِ وَ يُقَالُ الْأَصَمُّ لِأَنَّهُ نُهِيَ فِيهِ عَنْ قِتَالِ الْمُشْرِکِينَ وَ هُوَ مِنَ الشُّهُورِ الْحُرُم؛[١٦٣]

ماه «رجب»، ماه «اصبّ» خداوند ناميده شده است؛ زيرا رحمت خداوند در اين ماه به مردم فرو مي‌ريزد و به آن ماه «اصمّ» گفته مي‌شود؛ چون از ماه‌هاي حرام به شمار مي‌آيد و جنگ با مشرکان در آن نهي شده است.

[١٥٩]. فضائل الأشهر الثلاثة، ص٥٥؛ همچنين نک: التفسير المنسوب إلى الإمام الحسن العسکري٧، ص٦٦٣.

[١٦٠]. در بعضي از احاديث به جاي «الاصمّ»، واژه «الاصبّ» به کار رفته است.

[١٦١]. فضائل الأشهر الثلاثة، ص٢٣.

[١٦٢]. «اصم» از ماده «صمم» به شخصي که حس شنوايي نداشته باشد اطلاق مي‌گردد (مفردات ألفاظ القرآن، ص٤٩٢).

[١٦٣]. النوادر، ص١٨.