علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧

امير٧ به عموزاده خود سفارش کرد در محاجه با خوارج، به جاي قرآن تنها به سنت نبوي استناد نمايد.[٦]

اکنون که آن قرآن تدوين شده به دست حضرت امير٧ در اختيار نيست و تا زمان ظهور آخرين باقي‌مانده از نسل ائمه اطهار: نيز در اختيار نخواهد بود، چه بايد کرد؟ آيا با بي‌تفاوتي دست بر دست گذاشت و جدايي بيش از پيش امت پيامبر آخر الزمان٦ را به نظاره نشست؟ آيا با پذيرش وضع موجود، نسبت به فراهم شدن زمينه‌هاي شکل‌گيري گروه‌هاي افراطي سکوت کرد؟ يا اين‌که انديشمندان و پژوهشگران مطالعات ديني چاره‌اي ندارند جز تلاش براي رسيدن به دريافت معناي مقصود از کلام وحي از طريق همين وحي قرآني و بخشي از وحي بياني که مقداري از آن توسط ائمه اطهار: بيان شده است. در چنين شرايطي است که تلاش براي رسيدن به روي‌آوردي که بتواند نزديک‌ترين تبيين از مقصود صاحب متن را ارائه دهد، بيش از پيش جلوه مي‌کند.

از جمله روي‌آوري‌هايي که مي‌کوشد امکان دسترسي به نزديک‌ترين مقصود از کلام وحي (قرآني و بياني) را فراهم کند، معناشناسي است. معناشناسي روي‌آوردي است که به بررسي اجزاي کلام، ارتباط ميان آن‌ها و تلاش براي درک معنا از طريق آن اجزا مي‌پردازد. معناشناسي داراي مکاتب و زيرشاخه‌هاي متعددي است که هر يک ويژگي‌هاي مخصوص به خود را دارند. مهم‌ترين ويژگي معناشناسي، توجه ويژه آن به متن و چگونگي خوانش آن است. در اين روي‌آوري، معناشناس مي‌کوشد متن را آن‌گونه که هست بخواند، نه آن‌گونه که باورهاي فرامتني به او القا مي‌کنند تا بتواند نزديک‌ترين معنا به مقصود صاحب متن را به دست آورد؛ به عبارت ديگر، معناشناسي درصدد آن است که ضمن کاهش تأثيرگذاري باورهاي فرامتني معناشناس تا جاي ممکن، با ارائه الگوهاي متعدد و برآمده از منطق و نظام ارزش‌گذاري متن، از امکان دريافت معاني متعدد از متن تا جاي ممکن جلوگيري کند و نزديک‌ترين معنا به مقصود صاحب متن را به دست آورد. اين روي‌آوري به‌ويژه در متون ديني _ که امکان قرائت‌هاي متعدد را در دل خود جاي داده است _ بيشتر مورد توجه است.

معناشناسي نوين، دستاوردهاي پرشماري مي‌تواند به همراه داشته باشد. جدا از دستاوردهاي صرف علمي که براي پژوهشگران اين حوزه حاصل مي‌شود، استفاده از


[٦]. نک: نهج‌البلاغه، نامه ٧٧، ص٤٦٥.