علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٢٠
نامشخص که طرفين و يا يک طرف نمىداند چه مىدهد و چه مىگيرد.[٣٣٠]
پرهيز دادن از ربا
حرمت ربا به حدي است که قرآن کريم از ترک نکردن آن به جنگ با خدا و رسولش تعبير کرده است.[٣٣١] ربا نيز از مصاديق ارتزاق از طريق باطل به شمار ميرود و به رباخواران، عذاب دردناک الهي وعده داده شده است:
Gفَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَ بِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ کَثِيراً * وَ أَخْذِهِمُ الرِّبَوا وَ قَدْ نُهُوا عَنْهُ وَ أَکْلِهِمْ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ وَ أَعْتَدْنا لِلْکافِرِينَ مِنْهُمْ عَذاباً أَلِيماًF؛[٣٣٢]
به خاطر ظلمى که از يهود صادر شد و [نيز] به سبب جلوگيرى بسيار آنها از راه خدا، بخشى از چيزهاى پاکيزه را که بر آنها حلال بود، حرام کرديم. و [همچنين] به دليل ربا گرفتن، در حالى که از آن نهى شده بودند و خوردن اموال مردم به باطل و براى کافران آنها، عذاب دردناکى آماده کردهايم.
آيات ديگري از قرآن نيز از ربا نهي کردهاند[٣٣٣] و اين همه نهي و تأکيد بر حرمت، به دليل فسادي است که از اين فعل اقتصادي دامنگير جامعه ميشود؛ بديهي است در جامعهاي رباخوار، ثروتمندان انگيزه خود را براي ايجاد مشاغل توليدي _ که عموماً پرزحمت و گاهي همراه با مخاطرهاند _ از دست ميدهند و به انباشت مال از طريق رباخواري روي ميآورند.
٤. پرهيز دادن از کمفروشي
کمفروشي نيز از جمله درآمدهايي به شمار ميآيد که قرآن کريم آن را نهي کرده و موجب فساد در زمين دانسته است.[٣٣٤]
Gوَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ * الَّذِينَ إِذَا اکْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ * وَ إِذا کالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَF؛[٣٣٥]
واى بر کمفروشان! آنان که وقتى براى خود پيمانه مىکنند، حق خود را به طور
[٣٣٠]. ترجمه تفسير الميزان، ج٤، ص٥٠١.
[٣٣١]. نک: بقره، ٢٧٨ - ٢٧٩.
[٣٣٢]. نساء، ١٦٠-١٦١.
[٣٣٣]. Gيا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْکُلُوا الرِّبَوا أَضْعافاً مُضاعَفَةً وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَF؛ «اى کسانى که ايمان آوردهايد! ربا [و سود پول] را چند برابر نخوريد! از خدا بپرهيزيد، تا رستگار شويد». (آل عمران، ١٣٠)
[٣٣٤]. نک: اعراف، ٨٥.
[٣٣٥]. مطففين، ١ - ٣.