علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٨

ديگر کمتر، چه مي‌کنند؟ حضرت پاسخ داد: آن سهم به امام برمي‌گردد. آيا نمي‌داني رسول خدا٦ چه مي‌کرد؟ آيا به هرکس صلاح مي‌ديد عطا نمي‌کرد؟ امام نيز همين‌طور عمل مي‌کند.[٢٩٣]

٥. پرداخت زکات

زکات _ اعم از واجب و مستحب که به نوعي گذشتن از منافع است _ خود نمونه‌اي از عمل جهادي در اقتصاد به شمار مي‌رود. بديهي است اگر تمام کساني که زکات بر عهده‌شان است، نسبت به وظيفه خود اقدام کنند، چرخ اقتصاد قشر عظيمي از مردم زمان خود را به گردش درخواهند آورد.

خداوند در آيه ١٨٦ سوره آل عمران مي‌فرمايد:

Gلَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوالِکُمْ وَ أَنْفُسِکُمْ...F؛

به يقين در اموال و جان‌هاى خود، آزمايش مى‌شويد.

روايات وارد شده در ذيل اين آيه، علت وجوب زکات را تقويت قشر ضعيف دانسته و توضيح داده که منظور از آزمايش در اموال، پرداختن زکات است.

امام رضا٧ در پاسخ نامه‌اي که مسائلي را در آن از امام٧ پرسيده شده بود، فرمود:

زکات، براي توانايي بخشيدن به فقرا و حفظ اموال ثروتمندان است؛ چرا که خداوند اهل صحت را به رسيدگي به بيچارگان اهل زمانه خود مکلف کرده است، چنان‌که فرموده است: «به يقين در اموال و جان‌هاى خود، آزمايش مى‌شويد»؛ منظور اخراج زکات است.[٢٩٤]

همچنين امام صادق در ذيل دو آيه شريفه Gوَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ * لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِF[٢٩٥] مي‌فرمايد:

او مردي است که خداوند ثروتي از مال به او مي‌دهد، پس او هزار و دو هزار و سه هزار و يا کمتر و يا بيشتر از آن را جدا مي‌کند و با آن صله رحم به‌جا مي‌آورد و سنگيني [فقر] را از قومش برمي‌دارد.[٢٩٦]

[٢٩٣]. الکافي، ج١، ص٥٤٤.

[٢٩٤]. علل الشرايع، ج٢، ص٣٦٩.

[٢٩٥]. «و آن‌ها که در اموالشان حق معلومى براى تقاضاکننده و محروم است». (معارج، ٢٤-٢٥)

[٢٩٦]. الکافي، ج٣، ص٥٠٠.