علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٧٨ - گونه شناسی روایات القرائات
میفرماید: «لا، هکذا فاقرأها لأن تنزیلها هکذا».[١] این از آنجا ناشی میشود که عامه ضمیر را به ابو بکر بر میگردانند.
باید یاد آور شد که برخی قرائتهای این دسته به صراحت، از امام نیست، بلکه امام بعد از آیه، تنها تفسیری ارائه کرده است.[٢] برخی قرائتها ظاهراً در اثر اشتباه راوی و خلط آیات با یکدیگر رخ داده است.[٣]
٣. تغییر در چینش کلمات
شش روایت از روایات القرائات نشان میدهند که در کلمات برخی از آیات قرآن جا به جایی رخ داده است.[٤] روایات این دسته نوعاً از نمونههای مشهور تقدیم و تأخیرند و بی شک، جنبه تفسیری دارند، نه قرائت.[٥]
٤. افزایش یک یا چند کلمه
١٧٩ روایت از روایات القرائات حاکی از وجود اضافاتی در برخی آیات قرآن است.[٦] بیشتر این اضافات مطالبی در باره اهل بیت، ولایت، شیعیان یا دشمنان اهل بیت است. برخی از این روایات در احادیث دیگر القرائات به صورتی متمایز جلوه میکند. به نمونههای زیر توجه کنید:
لعمرك یا محمد انّهم لفی سكرتهم یعمهون.[٧]
و در نقلی هم مضمون چنین میبینیم:
[١]. تفسیر القمی، ج١، ص٣١٠. همچنین ر.ک: الکافی، ج١، ص٤١٩.
[٢]. کتاب القرائات، ح٢٦١، ٢٦٣.
[٣]. مختصر بصائر الدرجات، ص٧١.
[٤]. کتاب القرائات، ح٦٢٤ و ٦٢٥ و ٦٢٦ و ٦٢٩.
[٥]. تفسیر فرات الکوفی، ص٥٤١-٥٤٢، تفسیر القمی، ج٢، ص٤٠٧.
[٦]. برای نمونه مقایسه کنید: کتاب القرائات، ح٣٣ و ٣٤ و ٣٥ و ٣٦ و ٣٨ و ٣٩؛ ح٣٥٤ و ٣٥٦؛ ح٧١٢ و٧٠٦ و ٧٠٨ و ٧٠٩.
[٧]. همان، ح٢١٨، ٢٢٠.