١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٦٢ - نقش غالیان در اشتهار تهمت غلو به جابر جعفی

به جابر و ائمه:، نشان از جایگاه رفیع جابر جعفی در میان نصیریه دارد. از نظر آنان، او پس از ائمه:، بالاترین مقام را داراست و از سوی امام باقر٧، به عنوان حجت خدا معرفی شده است.[١] در اوایل کتاب مجموع الاعیاد هر یک از ایام ذکر شده در قرآن کریم بر شخصی تطبیق شده است؛ برای نمونه «یوم یقوم الناس لرب العالمین»[٢] بر امام علی٧، «یوم لا یغنی مولی عن مولی شیئاً ولا هم ینصرون»[٣] بر امام حسین٧، «یوم عصیب»[٤] بر ابوذر، «یوم التناد»[٥] بر قنبر، «یوم الآزفة»[٦] بر محمد بن حنفیه، «یوم ترجف الراجفة»[٧] بر مفضل بن عمر و «یوم تمور السماء مورا»[٨] بر جابر جعفی.[٩]و[١٠]

در کتاب الأسوس از متون این فرقه نیز، روایتی از جابر بن یزید _ که افراط شدید در غلو درآن موج می‌زند _ آمده است که بخش‌هایی از آن به قرار زیر است:

... از عالم [امام باقر یا امام صادق٧] خطبه‌ای شنیدم که در ابتدای آن، خود را مخلوق و در انتهای آن خود را خدای یکتا معرفی کرد. در حالی که در فکر بودم، فرمود: ای جابر، «من خداوند بزرگ بلند مرتبه و خبر بزرگ هستم ... و راه راست و کوه بلند و عروة الوثقی ...[١١] و بدانچه می‌کنید، محیط هستم» .... سپس فرمود: «من بزرگ بلند مرتبه، یکتای ازلی، معنای حقایق و پنهان از اندیشه‌ها هستم؛ غایت من درک نشود و کسی به معنای من نرسد و من بلند مرتبه بزرگوار هستم ...[١٢] و جز قلیلی ما را نشناختند».[١٣]

از دیگر متون نصیری _ که در آن اقوال فراوانی به جابر بن یزید منسوب شده است _ می‌توان از


[١]. برای نمونه ر.ک: تاریخ اهل البیت:، ص١٤٨، الدر النظیم، ص٦٠٣؛ الفصول المهمة، ج٢، ص٨٨٣؛ خاتمة مستدرک، ج٤، ص٢١٢- ٢١٣؛ تنقیح المقال، ج١، مقدمه، ص١٩٠؛ مدرسی، باب را از اصطلاحات غلات می‌داند، ر.ک:

Modarressi، Tradition and Survival...، p.٨٩.

[٢]. الهفت الشریف، ص٢٠.

[٣]. نجاشی به فساد مذهب وی تصریح کرده و ابن غضائری علاوه بر این او را کذاب و صاحب مقاله ملعونه معرفی کرده است؛ رجالالنجاشی، ص٦٧؛ رجالابن الغضائری، ص٥٤.

[٤]. ٣٤٦ ﻫ.ق به روایت نصیریه و ٣٥٨هـ.ق به روایت امامیه است( الفرقة الهامشیة فی الاسلام، ص١٢٥).

[٥] همان، ص١٢٠ - ١٣٣.

[٦]. انما سمی جابر لأنه جبر المؤمنین بعلمه، و هو بحر لا ینزح، و هو الباب فی دهره، و الحجة علی الخلق من حجة الله أبی جعفر محمد بن علی٨ (خاتمة مستدرک، ج٤، ص٢١٣).

[٧]. الهفت الشریف، ص٣٨.

[٨]. در مورد وی، ر.ک: الفرقة الهامشیة فی الاسلام، ص١٣٥.

[٩]. مجموع الاعیاد، ص٥ - ٧.

[١٠]. «جبرت به قلوب العارفین».

[١١]. همان، ص٥٩.

[١٢]. همان، ص٣٢.

[١٣]. این در حالی است که برای افرادی چون حسین بن حمدان خصیبی از عباراتی چون رضی الله عنه و قدس الله روحه به کار می‌برند؛ در مورد امام علی٧: مولای امیر المؤمنین منه الرحمة و منه السلام؛ در مورد امام حسین٧: مولانا الحسین منه السلام؛ در مورد امام باقر٧: باقر العلم علینا منه السلام؛ در مورد امام صادق٧: مولانا الصادق علینا سلامه ومولای الصادق منه السلام؛ در مورد امام جواد٧: السید محمد بن علی الرضا منه السلام؛ در مورد امام هادی٧: علی بن محمد صاحب العسکر علینا سلامه؛ در مورد امام زمان٤: القائم منه السلام؛ در مورد همه ائمه:: عن الموالی منهم السلام (ر.ک: مجموع الاعیاد، ص٦، ١٢، ١٥، ١٣١، ١٣٣، ١٦٤، ١٩٧، ٢٠٦؛ ام الکتاب، ص٣).