ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٥ - مقصود

اكنون آن مطلب مجمل را در اينجا تفصيل مى‌دهد و مى‌گويد:

(يُوصِيكُمُ اللَّهُ‌): امر مى‌كند شما را و بر شما واجب مى‌سازد، زيرا وصيت خداوند چيزى غير از امر و الزام نيست. در جاى ديگر ميفرمايد:(وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ) (سوره اسراء ٣٣) يعنى نفسى را كه خدا كشتن آن را حرام كرده است جز به حق مكشيد، اين است امر و دستور خداوند به شما ...

پس آنچه خداوند در اين آيه بيان مى‌كند بر ما فرض و حكم قطعى است.

(فِي أَوْلادِكُمْ‌): در ميراث اولادتان يا در ميراث دادن به اولادتان. برخى گفته‌اند:

يعنى در امور اولادتان هنگامى كه مى‌ميريد. آن گاه آنچه خداوند به آن وصيت كرده بيان مى‌كند و مى‌گويد:

(لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ‌): نصيب پسر از ميراث، برابر نصيب دو دختر است. آن گاه نصيب دختر را ذكر كرده مى‌گويد:

(فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ‌): اگر بازماندگان تعدادى دختر بيشتر از دو تن باشند.

(فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ‌): براى آنها از تركه، دو سوم است. ظاهر اين كلام اين است كه دو دختر، دو سوم مال نمى‌برند. لكن امت اسلامى بر آن است كه: حكم ارث دو دختر با حكم ارث بيشتر از دو دختر يكى است. براى توجيه اين مطلب، وجوهى ذكر كرده‌اند:

١- آيه در صدد بيان حكم دو دختر به بالا است و معناى آن اين است كه:

«فان كن اثنتين فما فوقها فلهن ثلثا ما ترك» يعنى اگر دو دختر ببالا باشند براى آنها دو ثلث تركه است. جز اينكه كلمه «فوق» را پيش از «اثنتين» ذكر كرده است.

از پيامبر گرامى روايت شده است كه:

«لا تسافر المراة سفرا فوق ثلاثة ايام الا و معها زوجها او ذو محرم لها»

يعنى «لا تسافر سفرا ثلاثة ايام فما فوقها» زن از سه روز به بالا مسافرت نكند جز اينكه همراه او شوهر يا محرمش باشد.

٢- ابو العباس مبرد مى‌گويد: آيه دلالت مى‌كند بر اينكه دو دختر را از تركه دو سوم است، زيرا وقتى كه گفته شود: براى پسر سهم دو دختر است و اولين عدد، يك‌