ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٤ - مقصود

سپس ثقيل شده‌اند، خطاست زيرا بناى كلام بر ايجاز است نه بر ثقل. علت اينكه «اب و ام» را «ابوان» گفته، تغليب است. براى «اب» ولى در «ابن و ابنه» نميتوان «ابنان» گفت، زيرا توليد اشتباه مى‌كند و اگر اشتباه نشود مانعى نيست. اين عقيده از زجاج است. «فريضة» منصوب است بنا بر اينكه حال تاكيدى براى «فلابويه» باشد و در عين حال فعل‌(يُوصِيكُمُ اللَّهُ) را تاكيد مى‌كند، ممكن است نصب آن بنا بر مصدريت و ناصب آن‌(يُوصِيكُمُ اللَّهُ) باشد زيرا معناى آن «يفرض عليكم فريضة» است‌

شان نزول‌

محمد بن منكدر از جابر بن عبد اللَّه نقل كرده است كه وى گفت: «من بيمار شدم و پيامبر گرامى با ابو بكر از من عيادت كردند. من بى‌هوش شدم. پيامبر گرامى آبى طلبيد و به آن دعا خواند و وضو گرفت و بر من ريخت و من بهوش آمدم. گفتم: يا رسول اللَّه، با مالم چه كنم؟ پيامبر گرامى ساكت شد و آيه مواريث درباره من نازل گرديد.

برخى گفته‌اند: اين آيه درباره عبد الرحمن برادر حسان، شاعر معروف، نازل شده است. هنگامى كه وى از دنيا رحلت كرد، يك همسر و پنج برادر داشت. وارثان آمدند و مال را تصرف و زن را محروم كردند. زن پيش پيامبر گرامى شكايت كرد و آيه مواريث نازل گرديد.

اين مطلب از سدى است.

ابن عباس مى‌گويد: ارث براى اولاد بود و براى پدر و مادر و خويشاوندان از راه وصيت ممكن بود چيزى قرار بدهند. خداوند اين حكم را نسخ كرد و آيه مواريث را نازل فرمود. پيامبر گرامى فرمود: خداوند راضى نشد كه ملك مقربى يا نبى مرسلى اين كار را بر عهده بگيرد، بلكه خود متولى تقسيم تركه‌ها شد و حق هر كسى را باو واگذارد.

مقصود

قبلا خداوند بطور اجمال، فرمود:(لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ ...)