ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١١ - مقصود

(وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ‌): تفسير آن گذشت.

(وَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ‌): خداوند بتوبه شما از در لطف مى‌نگرد. برخى گفته‌اند: يعنى هر اراده خداوند اين است كه شما را بر توبه موفق دارد و اسباب آن را براى شما فراهم سازد.

(وَ يُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَواتِ أَنْ تَمِيلُوا مَيْلًا عَظِيماً): در باره كسانى كه از شهوتها پيروى مى‌كنند، اقوالى است:

١- منظور همه اهل باطل است زيرا اهل باطل از شهوت و هوس خويش پيروى مى‌كنند، اين قول از ابن زيد است.

٢- مجاهد گويد: مقصود، زناكاران است.

٣- سدى گويد: يهود و نصارى مقصودند.

٤- منظور يهود است كه مى‌گويند خواهر پدرى در تورات حلال شمرده شده است قول اول به صواب نزديكتر است. پس معناى جمله اين است كه: اهل باطل مى‌خواهند شما را از راه راست، منحرف سازند. چه راه راست، به پاداش و رستگارى از كيفر نزديكتر است و انحراف از آن، موجب هلاك و استحقاق عذاب مى‌شود.

علت اينكه:( (يَتُوبَ عَلَيْكُمْ)) در اين آيه و در آيه قبل تكرار شده، اين است كه:

اولا براى تاكيد است و ثانياً در آيه پيش اراده خداوند نسبت به هدايت و انابه، ذكر شد و در اين آيه مى‌گويد اراده خداوند با اراده صاحبان هوى و هوس مخالف است.

و ثالثاً در اين آيه ابهام نيست: چه مفاد آن اين است كه خداوند توبه را اراده مى‌كند