ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩ - مقصود

(وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعافاً خافُوا عَلَيْهِمْ‌): درباره مقصود اين جمله، عقايدى است:

١- اصحاب پيامبر گرامى در موقع مرگ افراد، نزد او جمع ميشدند و ميگفتند فكرى بحال خودت بكن. فرزندان تو برايت كارى نميكنند و خيرى ندارند. وى قسمت عمده مال خود را بذل ميكرد: از اينرو خداوند دستور داد كه: كسانى كه اولاد صغيرى از خود بجاى مى‌گذارند از فقر و بى‌نوايى آنها بترسند. بنا بر اين طبق اين دستور، انسان نبايد طورى وصيت كند كه نسبت بوارثان اجحافى بشود، كسانى كه در موقع وصيت حاضرند موظفند كه وصيت كننده را تشويق كنند تا مال خود را براى ورثه حفظ كند و آنها را محتاج ديگران نكند. آنان وظيفه دارند كه همانطورى كه ورثه خود را دوست مى‌دارند، ورثه ديگران را نيز دوست دارند. اين عقيده از ابن عباس، سعيد بن جبير، حسن، قتاده، مجاهد و ضحاك است.

٢- منظور اين است كه سرپرستان و اولياء ايتام، در مال آنان امانتدارى كنند و در حفظ آن كوتاهى نورزند. همانطورى كه نسبت به بازماندگان خود، دلسوزى مى‌كنند و به آنها خيانت نميكنند، نسبت به يتيمان نيز چنين باشند. اين معنى نيز از ابن عباس است. بنا بر اين مقصود اين است كه سرپرست يتيم، بايد طورى با يتيم رفتار كند كه ميخواهد ديگران با يتيم خودش رفتار كنند. روايتى هم قريب بهمين مضمون از امام موسى (ع) نقل شده است كه: «خداوند در مال يتيم دو عقوبت تعيين كرده است. يكى از آنها عقوبت دنياست چنان كه فرموده است:( وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ...)

فرمود، منظور اين است كه بايد بترسد از اينكه مبادا همان رفتارى كه با يتيمان كرده است گريبانگير اولاد خودش گردد.

٣- اين آيه درباره كسى است كه خويشاوندان را در موقع وصيت، محروم مى‌سازد و بگفته حاضرانى كه به او مى‌گويند: براى خويشاوندانت وصيت مكن و همه را براى ورثه بگذار، گوش ميكند. بنا بر اين منظور از(خافُوا عَلَيْهِمْ) اين است كه: بترسند از اينكه بر ذريه ايشان ظلمى يا جفايى يا بدبختى برسد.