٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٥ - اهليت حقوقى ،شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف(٢) آيت الله شيخ حسن جواهرى

انسان بايد بنگرد كه از چه چيز آفريده شده است، از يك آب جهنده آفريده شده است، آبى كه از ميان پشت و دنده‌ها خارج مى‌شود». در اين باره رواياتى از پيامبر(ص) نيز وارد شده است . پس هر گاه زنى حامله شد از همان زمان به بلوغ او حكم مى‌شود. (٤٣)

نكته هشتم: ممكن است اشكال شود : اگر چه بر اساس استدلال فقهى، با تمام شدن نه سالگى دختر به بلوغ مى‌رسد، ولى بر اساس واقعيات خارجى قبول آن مشكل است؛ زيرا دختر بعد از تمام شدن نه سالگى و در ابتداى ده سالگى قدرت انجام دادن تكاليفى مانند روزه را ندارد و عادتاً براى او امرى سخت و غيرقابل تحمل است. اين نكته در مورد ازدواج نيز جارى است.

پاسخ:

اولاً، اين صرفاً ادعايى‌است كه اثبات آن بر عهده مدعى آن است، واقعيت مشهود خارجى عكس آن است. بر فرض كه در بعضى موارد، روزه گرفتن به علت ضعف، سبب حرج و سختى شود ، قاعده لاحرج حاكم خواهد بود.

ثانياً، در مورد ازدواج ؛ با كامل شدن نه سالگى ازدواج بر دختر واجب نمى‌شود، بلكه در اين سن حق ازدواج دارد، حتى اگر ازدواج، حرجى هم براى دختر نداشته باشد، دختر و ولى او حق امتناع از ازدواج را دارند.

نكته نهم: آيا مشروط كردن بلوغ دختر به تمام شدن نه سالگى، دلالت يا اشعار به اين مطلب ندارد كه امكان بلوغ دختر قبل از اين سن وجود ندارد؟ به عبارت ديگر آيا شكل گيرى قابليت جنسى و رسيدن به مرحله ازدواج از نه سالگى است؟

پاسخ، مثبت است، زيرا رواياتى كه بر اساس آن تمام شدن نه سالگى را سبب خارج شدن از يتيمى و رسيدن به مرحله ازدواج و اقامه كامل حدود الهى بر زن


(٤٣) المغنى ابن قدامة، ج ٤ ، ص٥١٥ .