فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٠ - اهليت حقوقى ،شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف(٢) آيت الله شيخ حسن جواهرى

است: يكى از هفده سالگى و ديگرى هجده سالگى . (٣)

قول صحيح در مورد سن بلوغ پسر بچه، تمام شدن پانزده سال است. مستند اين قول ، دلايل فراوانى است كه عبارتند از:

١. روايت ابن عمر: گروهى كه سخنانشان قابل اعتماد است از قول ابن عمر نقل كرده‌اند كه گفته است:

«عرضت على رسول اللّه‌(ص) وأنا ابن أربع عشرة سنة فلم يجزنى فى القتال ، وعرضت عليه وأنا ابن خمس عشرة فأجازني ؛ خود را براى شركت در جنگ در سن چهارده سالگى به رسول خدا ـ صلوات اللّه‌ عليه ـ عرضه داشتم، اجازه جنگيدن ندادند و در سن پانزده سالگى براى جنگ داوطلب شدم اجازه فرمودند.

در بيان ديگرى از ابن عمر آمده است:

«عرضت عليه يوم أُحد وأنا ابن أربع عشرة فردّني ولم يرني بلغت ، و عرضت عليه عام الخندق وأنا ابن خمس عشرة فأجازني ؛ خود را در روز جنگ احد در حالى كه چهارده سال سن داشتم بر پيامبر(ص) عرضه داشتم ولى نپذيرفتند و من را در حد بلوغ نديدند، لكن در روز جنگ خندق در حالى كه پانزده سال داشتم خود را عرضه كردم اجازه فرمودند». (٤)

٢. روايت انس: انس از پيامبر(ص) نقل مى‌كند:

«إذا استكمل المولود خمس عشرة سنة كتب ما له و ما عليه واُخذت منه الحدود (٥)؛ زمانى كه فرزند به پانزده سال رسيد ، نيكى ها و بدى هايش ثبت مى‌گردد و در برابر حدود الهى مورد مؤاخذه قرار مى‌گيرد».