در هر صورت در مورد اصل اين مسأله جاى هيچ انكارى نيست كه بشر مى‌تواند با برخى تمرين‌ها و رياضت‌هاى خاص، كارهاى خارق العاده‌اى انجام دهد. اين مسأله‌اى است كه به اثبات رسيده و از سوى افراد و گروه‌هاى متعددى از انديشمندان و محققان مورد تأييد قرار گرفته است. بارها تيم‌هاى پزشكى و تحقيقاتى دانشمندان اعم از علوم انسانى و علوم طبيعى و تجربى از كشورهاى مختلف، به ويژه آمريكا و اروپا براى تحقيق اين مسأله به ميان مرتاضان رفته‌اند و مدت‌هاى طولانى را با آن‌ها و در كنار آنان زندگى كرده‌اند. آن‌ها با همه بررسى‌هايى كه در اين تحقيقات و مطالعات متعدد و مختلف انجام داده‌اند، همه نهايتاً تصديق كرده‌اند كارهايى كه اين مرتاضان انجام مى‌دهند طبق هيچ يك از قوانين طبيعى و علمى موجود و شناخته شده نيست. به عبارت ديگر همگى تصديق كرده‌اند كه عوامل طبيعى اقتضاى چنين كارهايى را ندارد و هيچ دليلى در دست نداريم كه اين مرتاضان با استفاده از قوانين طبيعى معمول اين كارها را انجام مى‌دهند.

اين قضاوت نه يك بار و دو بار و نه در يك مطالعه و دو مطالعه، بلكه بارها و در تجربيات و مطالعات متعدد صورت گرفته است. نتايج بسيارى از اين تحقيقات نيز به صورت مكتوب در كتاب‌ها، دايرة‌المعارف‌ها، مقالات و رساله‌هاى مختلف علمى منتشر شده است. اين افراد و گروه‌ها پس از صرف زمان‌هاى مديد و هزينه‌هاى سنگين در نهايت تصديق كرده‌اند كه كارهاى مرتاضان غيرعادى و فرامعمول است و با قوانين طبيعى و فيزيكى و روان‌شناسى و فيزيولوژيكى و نظاير آن‌ها نمى‌توان اين كارها را توجيه كرد. البته ممكن است انواع مختلف كارهايى كه جوكى‌ها و مرتاضان هندى انجام مى‌دهند در واقع بر اساس پاره‌اى قوانين مختلف علمى باشد؛ ولى در هر صورت اين امر دست كم براى بشر امروز هنوز شناخته شده و اثبات شده نيست.

براى مثال، برخى از اين‌ها جلوى قطارى كه با سرعت بيش از يك‌صد كيلومتر در ساعت در حال حركت است، مى‌ايستند يا كنار ريل مى‌آيند و دستشان را به طرف قطار