فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٠٧ - انحطاط

طائِفَةٌ مِنْهُمْ غَيْرَ الَّذِي تَقُولُ‌ ....

نساء (٤) ٨١

٢١٤٠. هشدار خداوند به مسلمانان، در مورد سرپيچى از فرمانهاى خدا و محمّد صلى الله عليه و آله:

وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ [١].

مائده (٥) ٧

٢١٤١. جواز نجوا كردن، مشروط به آلوده نشدن به گناه و نافرمانى محمّد صلى الله عليه و آله:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا تَناجَيْتُمْ فَلا تَتَناجَوْا بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ مَعْصِيَةِ الرَّسُولِ وَ تَناجَوْا بِالْبِرِّ وَ التَّقْوى‌ وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ.

مجادله (٥٨) ٩

٢١٤٢. نافرمانى از محمّد صلى الله عليه و آله، محتواى نجواهاى منافقان:

... وَ يَتَناجَوْنَ بِالْإِثْمِ‌ .... وَ مَعْصِيَةِ الرَّسُولِ‌ ....

مجادله (٥٨) ٨ و ٩

٢١٤٣. دشمنى منافقان و مخالفت آنان با خدا و محمّد صلى الله عليه و آله:

إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ‌ [٢] ...

مجادله (٥٨) ٢٠

٢١٤٤. اطمينان‌بخشى منافقان به كافران، در نافرمانى از محمّد صلى الله عليه و آله:

... الَّذِينَ نافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا ... وَ لا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَداً أَبَداً ....

حشر (٥٩) ١١

٢١٤٥. سرپيچى اوليّه ابولبابه، از فراخوانى محمّد صلى الله عليه و آله، در غزوه تبوك و توبه بعدى وى:

وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَ آخَرَ سَيِّئاً عَسَى اللَّهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌ [٣].

توبه (٩) ١٠٢

آثار نافرمانى از محمّد صلى الله عليه و آله‌

١. اضطراب‌

٢١٤٦. بيم و هراس، از پيامدهاى شوم نافرمانى خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله:

وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ احْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ‌ ....

مائده (٥) ٩٢

٢. اعمال شيطانى‌

٢١٤٧. نافرمانى از دستورهاى خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله، داراى پيامدهاى شوم شيطانى (دشمنى، كينه‌توزى و باز ماندن از نماز و ياد خدا):

إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ ... وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ ...

وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ احْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما عَلى‌ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ.

مائده (٥) ٩١ و ٩٢

٣. انحطاط

٢١٤٨. نافرمانى فرمانهاى خدا و محمّد صلى الله عليه و آله موجب انحطاط و قرار گرفتن در زمره بدترين جنبندگان:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ‌ ... وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ قالُوا سَمِعْنا وَ هُمْ لا يَسْمَعُونَ‌ إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ‌ [٤] ...

انفال (٨) ٢٠-/ ٢٢

[١] . آيه دلالت مى‌كند كه مبادا نقض عهد كنيد، چون خدا آن را مى‌داند و مجازات مى‌كند و يكى از مواثيق، عهدى بود كه بين محمّد صلى الله عليه و آله و آنها جارى شده بود. (التّفسير الكبير، ج ٤، ص ٣١٩)

[٢] . آيه مزبور در ادامه آيات مربوط به منافقان است.

[٣] . مفسّران، آيه مزبور را درباره «ابولبابه» دانسته‌اند. (جامع‌البيان، ج ٧، جزء ١١، ص ١٩-/ ٢٢)

[٤] . «سماع» كنايه از قبول است، (مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٨١٦) بنابراين «لايسمعون» به معناى نپذيرفتن فرمان محمّد صلى الله عليه و آله است. اينكه نافرمانان به دستور محمّد صلى الله عليه و آله به دوابّ تشبيه شده‌اند به سبب جهل‌شان است. (التّفسير الكبير، ج ٥، ص ٤٦٩)