فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٧٥ - هجرت محمد صلى الله عليه و آله

٢٥٨٦. ولايت محمّد صلى الله عليه و آله، برخاسته از ولايت خدا و در طول آن:

إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ‌ ....

مائده (٥) ٥٥

نيز---) حقوق محمّد صلى الله عليه و آله، حكومت محمّد صلى الله عليه و آله، قضاوت محمّد صلى الله عليه و آله‌

ويژگيهاى محمّد صلى الله عليه و آله---) اختصاصات محمّد صلى الله عليه و آله‌

هجرت به سوى محمّد صلى الله عليه و آله‌

٢٥٨٧. مسلمانان صدر اسلام موظّف به هجرت كردن به سوى پيامبر صلى الله عليه و آله، براى يادگيرى معارف دينى:

... فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ‌ [١] ...

توبه (٩) ١٢٢

٢٥٨٨. مهاجرت به سوى پيامبر صلى الله عليه و آله، به منزله هجرت در راه خدا:

... وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ‌ ....

نساء (٤) ١٠٠

٢٥٨٩. هجرت به سوى خدا و رسول صلى الله عليه و آله، موجب برخوردارى از پاداش الهى:

... وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ‌ ....

نساء (٤) ١٠٠

٢٥٩٠. مهاجران به سوى پيامبر صلى الله عليه و آله، مشمول غفران و رحمت الهى:

... وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً.

نساء (٤) ١٠٠

هجرت محمّد صلى الله عليه و آله‌

٢٥٩١. پيشگويى قرآن در مورد هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله از مكّه و وعده فتح مكّه:

إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرادُّكَ إِلى‌ مَعادٍ [٢] ...

قصص (٢٨) ٨٥

٢٥٩٢. هجرت پيامبراكرم صلى الله عليه و آله از مكّه به مدينه:

وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ‌ ....

انفال (٨) ٣٠

أَ لا تُقاتِلُونَ قَوْماً ... وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ‌ ....

توبه (٩) ١٣

إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا [١] ...

توبه (٩) ٤٠

[١] . از امام صادق عليه السلام درباره اين آيه روايت شده است: «خداوند آنان [مسلمانان‌] را امر فرموده كه به سوى رسول خدا صلى الله عليه و آله كوچ نمايند و فقه را از وى فرابگيرند ...». (علل‌الشّرايع، ص ١٠٧، ح ٤، ب ٧٩؛ تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٢٨٣، ح ٤٠٨)

[٢] . در يك شأن نزول آمده است: هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در هجرت به سوى مدينه به «جحفه» رسيد، دل او هواى مكّه كرد. جبرئيل بر او نازل شده، عرض كرد: آيا مشتاق شهر خودت [مكّه‌] هستى؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: بلى. در اين‌جا بود كه آيه شريفه مذكور را بر او تلاوت كرد. مراد از «إلى‌ معاد» به سوى مكّه است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٤٢٠) در شأن نزول ديگرى آمده است كه هنگام نزول آيه، حضرت در مكّه بود كه هم اخبار به هجرت آن حضرت از مكّه و هم وعده بازگشت وى به آن‌جا است. (روح‌المعانى، ج ١١، جزء ٢٠، ص ١٩٠) برداشت با توجّه به شأن نزول دوم است.