فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١١٥ - شكايت محمد صلى الله عليه و آله

٦٠٥. پيامبر صلى الله عليه و آله، مأمور بشارت به مؤمنان، مبنى بر بهره‌مندى آنان از شفاعت آن حضرت در آخرت:

أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى‌ رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ‌ [١] ...

يونس (١٠) ٢

٦٠٦. اميدوار ساختن پيامبر صلى الله عليه و آله، به برخوردار شدن از مقام شفاعت، از طرف خداوند:

وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى‌ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً.

اسراء (١٧) ٧٩

نيز---) استغفار محمّد صلى الله عليه و آله و توسّل به محمّد صلى الله عليه و آله‌

شكايت محمّد صلى الله عليه و آله‌

٦٠٧. شكايت پيامبراكرم صلى الله عليه و آله به پيشگاه خداوند از قريش، به جهت مهجور ساختن قرآن:

وَ قالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً.

فرقان (٢٥) ٣٠

٦٠٨. شِكوه پيامبر صلى الله عليه و آله به پيشگاه خداوند از قوم خويش، به دليل بيهوده و هذيان پنداشتن قرآن:

وَ قالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ‌ [٢] مَهْجُوراً.

فرقان (٢٥) ٣٠

٦٠٩. شِكوه پيامبر صلى الله عليه و آله به درگاه پروردگار، از ايمان نياوردن قومش:

وَ قِيلِهِ يا رَبِّ إِنَّ هؤُلاءِ قَوْمٌ لا يُؤْمِنُونَ.

زخرف (٤٣) ٨٨

٦١٠. خداوند، آگاه به شكايت و شكوه پيامبر صلى الله عليه و آله از قوم حق‌ناپذيرش:

وَ تَبارَكَ الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما وَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ‌ وَ قِيلِهِ يا رَبِّ إِنَّ هؤُلاءِ قَوْمٌ لا يُؤْمِنُونَ‌ [٣].

زخرف (٤٣) ٨٥ و ٨٨

٦١١. دلجويى خداوند از پيامبر صلى الله عليه و آله در پى شكايت آن حضرت، از حق‌ناپذيرى قومش:

وَ قِيلِهِ يا رَبِّ إِنَّ هؤُلاءِ قَوْمٌ لا يُؤْمِنُونَ‌ فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَ قُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ.

زخرف (٤٣) ٨٨ و ٨٩

٦١٢. امر خدا به پيامبر صلى الله عليه و آله به عفو و ترك مناظره با مشركان، در پى شِكوه آن حضرت از ايشان به درگاه پروردگار:

وَ قِيلِهِ يا رَبِّ إِنَّ هؤُلاءِ قَوْمٌ لا يُؤْمِنُونَ‌ فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَ قُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ.

زخرف (٤٣) ٨٨ و ٨٩

٦١٣. درخواست پيامبر صلى الله عليه و آله از پروردگار، براى داورى به حق بين او و مخالفانش و گرفتن داد او از آنان:

قُلْ إِنِّي عَلى‌ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ كَذَّبْتُمْ بِهِ ما عِنْدِي ما تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَ هُوَ خَيْرُ الْفاصِلِينَ.

انعام (٦) ٥٧

أَ فَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَماً ....

انعام (٦) ١١٤

فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُكُمْ عَلى‌ سَواءٍ ... قالَ رَبِ‌ احْكُمْ بِالْحَقِ‌ ....

انبياء (٢١) ١٠٩ و ١١٢

[١] . از امام صادق صلى الله عليه و آله روايت شده كه مقصود از «قدم صدق» شفاعت محمّد صلى الله عليه و آله است. (تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٢٩٢، ح ٩)

[٢] . برخى مفسّران «اتّخذوا هذا القرآن مهجوراً» را به معناى بيهوده و هذيان پنداشتن معنا كرده‌اند. (روح‌المعانى، ج ١١، جزء ١٩، ص ٢٠)

[٣] . مرجع ضمير «قيله» پيامبر صلى الله عليه و آله است. (الميزان، ج ١٨، ص ١٢٧) «قيل» مصدر «قال» و عطف بر «السّاعة» در آيه ٨٦ است، يعنى «و عنده علم قيله». (اعراب القرآن الكريم، درويش، ج ٩، ص ١١٤)