يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٧
قرآن كريم مىفرمايد:
«آن خانه آخرت را براى كسانى قرار دادهايم كه در زمين جاهطلبى نكنند و فساد برنينگيزند.» «١» امّا پذيرفتن مسؤوليت و بهعهده گرفتن آن براى خدمت به خلق خدا، خود عبادت، بلكه از بالاترين عبادتهاست و نهتنها اعلام آمادگى كردن و پذيرفتن مسؤوليت براى اين هدف بد نيست، بلكه خوب و در بعضى جاها واجب و لازم است.
حضرتيوسف، پيامبر و بنده مخلَص خداست و چون آينده خطرناك مصر را مىبيند و وجود فردى كاردان، در اين پست براى عبور دادن مصر از دوره بحران برايش محرز مىشود از طرف ديگر خود را شايستهترين فرد، براى پذيرفتن اين مسؤوليت و يا حداقل از شايستهترينها مىداند، احساس وظيفه مىكند كه خود را معرفى نمايد. براى پذيرفتن آن مسؤوليت، اعلام آمادگى مىكند و بدين صورت بهما درس مسؤوليتپذيرى مىدهد.
تعهّد و تخصص ملاك پذيرفتن مسؤوليت را مىتوان در دو جمله خلاصه كرد: يكى داشتن تعهد و پاىبندى به دين، انجام وظيفه و حفظ امانت- البته تعهدى به تناسب آن مسؤوليت- ديگرى تخصص و كاردانى در زمينه آن مسؤوليت. اگر دو ملاك اصلى تعهد و تخصص در واگذارى مسؤوليتها رعايت گردد، بهترين نتيجه حاصل خواهد شد و چنانچه فرد منصوب، هيچ يك از اين دو ملاك يا يكى از آن دو را نداشته باشد، نتيجه مطلوب بهدست نخواهد آمد. حضرت يوسف عليه السلام هنگام اعلام آمادگى به اين دو شرط اساسى اشاره كرده، مىفرمايد من هم امانت نگهدار، امين و متهد و هم عالم، كاردان و متخصص هستم «انّى حَفيظٌ عَليمٌ» هر دو شرط لازم براى تصدى مسؤوليت را دارا هستم.
از اينكه حضرت يوسف عليه السلام در مقام معرفى خود، اول به تعهد و امين بودنش اشاره مىكند «انّى حَفيظٌ» و بعد به علم و تخصصش، معلوم مىشود كه تعهد بر تخصص مقدم است و چنانچه در تعيين مسؤوليتها بين دو فرد، مردد شويم كه يكى متعهدتر بود و ديگرى كاردانتر، بايد اولى را انتخاب كرد.