علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٣٠

_ شعراي مولّدون: منظور از اين گروه، افرادي مانند کميت بن زيد اسدى، دعبل خزاعى (صاحب قصيده معروف در مدح حضرت رضا٧) و شاعران پس از آن‌ها مانند سيّد مرتضى و سيّد رضى است که شعر آنان حتماً حجّت نيست.[٤٥]

به هر حال، حجّت شعر عرب به دليل استناد به سماع و دوري از استحسانات عقلي و همچنين هم‌عصر بودن با زمان وحى و دوره معصوم است. در واقع لغت بايد بر اساس سماع باشد. کساني که دوره‌هاي بعد آمده‌اند يا لغت‌شناسان عصر حاضر، بايد ناقل باشند نه مجتهد. البته در واکاري لغت مي‌توان اجتهاد کرد، اما در بازسازي لغت اجتهاد وجود ندارد و نمي‌توان از نزد خود معنايي ساخت؛ از اين‌رو لغوي‌ها، روش احمد بن فارس قزويني در کتاب مقاييس اللغه و اتباع او همچون زمخشرى را نمي‌پسندند.

نتيجه‌گيري

منابع لغتي که در فهم معاني و مفاهيم کتاب و سنت مورد استفاده قرار مي‌گيرند بايد با دوره نزول و صدور قرآن و روايت معاصر بوده و مبتني بر سماع از عرب آن دوره باشند. ضرورت اين دو ويژگي به اين دليل است که حکيم و معصوم با لحاظ شرايط و زبان مخاطب عرب سخن گفته‌اند و براي فهم دقيق مراد، نيازمند شناخت لغت عرب همان دوره است.

منابع

١. بحار الانوار، محمدباقر مجلسي، بيروت، دار إحياء التراث العربي،‌ دوم،١٤٠٣ق.

٢. تحرير الوسيله، سيد روح الله موسوي خميني، قم، مؤسسه مطبوعاتي دارالعلم، اول، بي‌تا.

٣. شرح مقدمة التفسير لابن تيمية، شارح: صالح بن عبد العزيز بن محمد بن إبراهيم آل الشيخ، بي‌جا، بي‌نا، بي‌تا.

٤. المبسوط في فقه المامية، محمد بن حسن طوسي، تهران، المکتبة المرتضوية لاحياء الآثار الجعفرية، سوم، ١٣٨٧ق.

٥. موسوعة کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، محمد علي بن علي تهانوي، تحقيق:علي فريد دحروج، بيروت، مکتبة لبنان ناشرون.