رسائل فقهى - علامه جعفری - الصفحة ٩٤ - معناى حرج غير از عدم قدرت عقلانى است

آيه اى كه مى گويد :
( فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَلا تَنْهَرْهُما ) [١] ( به پدر و مادر خود اف نگوييد و پرخاش نكنيد . ) با مفهوم موافق به طور حتم اثبات مى كند كه آنان را نبايد زخمى كرد و كشت و صدمه شخصيتى بدانان وارد ساخت . موضوعاتى كه در آيات مزبوره مطرح شده و از اضرار در آنها نهى وارد شده است - در مقابل ساير شئون با اهميّت انسانها - آن اندازه قابل اهميّت نمى باشد و در حقيقت تمام آن آيات به اضافه اين كه مسايل رايج آن دوران را مطرح نموده و از اضرار در آن موارد جلوگيرى نموده است هر گونه ضرر را ممنوع مى سازد .
گروه دوم از آيات ، ضرر و اضرار را به طور غير مستقيم ممنوع نموده است . دو آيه در قرآن مجيد ديده مى شود كه تحمل ضرر به خويشتن و بينوايى انسانها را اكيدا ممنوع مى سازد :
( ١ - إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ قالُوا فِيمَ كُنْتُمْ ؟ قالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الأَرْضِ قالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ الله واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها فَأُولئِكَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَساءَتْ مَصِيراً ) [٢] ( كسانى را كه فرشتگان در حال ورود به سراى ابديت « يا در حال مرگ » در مى يابند و آنان در زندگانى به خودشان ستم روا داشته بودند مى گويند شما در زندگانى در چه حال بوديد ؟ آنان مى گويند ما در روى زمين بينوايان بوديم . فرشتگان مى گويند : آيا زمين خداوند پهناور نبود كه مهاجرت نماييد ؟ منزلگاه اين اشخاص دوزخ است و چه سرنوشت بديست . )

[١] سوره اسراء ، آيهء ٢٣
[٢] سوره نساء ، آيه ٩٧