رسائل فقهى - علامه جعفری - الصفحة ٧١ - دليل پنجم

٩ ماده ، مخصوص صدر اسلام دانسته است و مواد ديگرى را كه در روايات ، ضميمه مواد مقرّره شده است به مراحل بعد از صدر اسلام حمل نموده است . يونس مى گويد :
چنانكه نماز هم ( موقتاً ) در اول بعثت دو ركعت بود سپس پيغمبر ركعات بعدى را اضافه كرد . [١] دليل پنجم روايتى است از ابو بصير ، مى گويد به حضرت صادق عليه السّلام عرض كردم آيا برنج زكات دارد ؟ فرمود : بلى ، سپس فرمود : در آن زمان در مدينه برنج نبود لذا در بارهء برنج چيزى گفته نشده است ، ولى فعلا برنج كاشته مى شود ، چگونه برنج زكات ندارد در صورتى كه عموم ماليات عراق از برنج است ؟ [٢] نتيجه - نتيجه كلى بررسى دو موضوع مزبور اين است كه اگر زكات مواد مزبوره نتوانست احتياجات جامعه را بر طرف كند ، حاكم قائم مقام ( ولى فقيه ) پيشواى اسلامى است كه مى تواند مواد ديگرى را مشمول ماليات قرار دهد و تعيين مواد و شرايط مربوط به نظر او خواهد بود .

[١] مصباح الفقيه محقق مرحوم حاج آقا رضا همدانى ، زكات ، ص ١٩ ، يونس بن عبد الرحمن يكى از عالى مقامترين روات و فقهاى اماميه است . در زمان هشام بن عبد الملك متولد گشته از حضرت موسى بن جعفر و على بن موسى الرضا عليه السّلام روايت نقل نموده است . على بن موسى الرضا عليه السّلام در علم و فتوا مردم را به او ارجاع مى كرده است ( رجال نجاشى ، ٣٤٨ ) از طرف على بن موسى الرضا عليه السّلام وكيل بوده است . شخصى به حضرت رضا عليه السّلام عرض كرد : دستم به شما نمى رسد ، امور دينى را از چه شخصى بپرسم ؟ فرمود : از يونس بن عبد الرحمن . او در حدود ٢٠ كتاب در موضوعات مختلف نوشته است .
[٢] سند اين روايت كاملا معتبر است زيرا روات آن از اين قرارند : ابراهيم بن هاشم ، حماد ، حريز و ابو بصير حلبى .