رسائل فقهى - علامه جعفری - الصفحة ٢٤٩ - توضيحى مختصر در بارهء ابتداى خلقت انسان
موانع به هويت انسان منتهى خواهد گشت .
يكى از دلايل صريح براى اثبات اين كه مراحل تكون انسان از موقع استقرار نطفه در رحم آغاز مى شود ، روايتى است از اسحاق بن عمّار :
قالَ قُلتُ لِاءبِي الحَسَنِ عليه السّلام : المَرأَةُ تَخافُ الحبلَ فَتَشرَبُ الدَّواءَ فَتُلقِى ما فِى بَطنِها ؟ قالَ : لا . فَقلتُ إِنَّما هُوَ نُطفَةٌ ، فَقالَ إِنَّ أَوَّلَ ما يُخلَقُ نُطفَة . [١] ( اسحاق بن عمار مى گويد : به حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام عرض كردم : زن از آبستن شدن مى ترسد ، دوايى مى آشامد و آن چه را كه در شكمش دارد بيرون مى اندازد « حكمش چيست ؟ » فرمود : نه ، « اين كار جايز نيست » عمار مى گويد ، عرض كردم : آن چه كه زن از شكمش بيرون مى اندازد ، نطفه است ، فرمود : آغاز خلقت انسانى نطفه است . ) اين روايت با صراحت كامل ، هم آغاز موجوديت انسانى را توضيح مى دهد و هم حكم قطعى آن را بيان مى كند . همين معنى از امير المؤمنين عليه السّلام نيز نقل شده است كه :
وَ جَعَلَ مَنِيَّ الرَّجُلِ خَمسَةَ أَجزاء فإِذا كانَ جَنِيناً قَبلَ أَن تَلِجَه الرُّوحُ مِائَة دِينار وَذلِكَ إِنَّ الله عَزَّ وَجَلَّ خَلَقَ الإِنسانَ مِن سُلالَةٍ وَهِىَ النُّطفَةُ فَهذا جُزءٌ ثُمَّ العَلَقَةُ فَهُوَ جُزءان . [٢] ( و مراحل منى مرد را پنج جزء كرد . هنگامى كه در مرحلهء جنين باشد ، ديهء آن پيش از آن كه روح در آن داخل شود ، ١٠٠ دينار است . اين بدان جهت است كه خداوند عزّ و جل انسان را از جوهرى كشيده شده از خاك آفريده و آن نطفه است . پس اين يك جزء « مرحلهء اول » سپس علقه . . )
[١] الوسائل ، ابواب القصاص ، ج ١٩ ، ص ١٥
[٢] فروع كافى ، ج ٧ ، ص ٣٤٢ و من لا يحضره الفقيه ، ج ٤ ، ص ٥٤