رسائل فقهى - علامه جعفری - الصفحة ٢١٣ - حقوق بشر از ديدگاه غرب ماده بيست و يكم

است ، باز در صورت ارتكاب خطا و اشتباه مورد استيضاح قرار مى گيرد ، ولى نه براى كشف جرم و اجراى كيفر بلكه براى كشف حقيقت براى مردم جامعه و كشف علل ارتكاب خطا و يا اشتباه جهت محاسبه و تفكر بيشتر در امور به طور دقيقتر تا در نتيجه از احتمال خطا و اشتباه در آينده كاسته شود . و اگر حاكميت مستقيما امانت از طرف مردم باشد - چنانكه اهل سنت به آن اعتقاد دارند كه مى گويند خدا و رسول او امر حكومت را به خود مردم سپرده‌اند كه آن را انتخاب كنند ، يا همان گونه كه در نظامهاى دموكراسى به اصطلاح ديده مى شود - استيضاح حاكم در صورت خطا يا حتى در صورت احتمال خطا ضرورىتر خواهد بود ، زيرا حاكم منتخب از طرف مردم ممكن است نه تنها عادل نباشد بلكه ممكن است مرتكب جرم سياسى و غير سياسى نيز شده باشد . و به هر تقدير اگر حاكميت امانتى از طرف مردم باشد باز اجتناب از استبداد ضرورى است ، زيرا در اين فرض ، حاكميت ، هم از طرف مردم امانت است و هم از طرف خدا براى حفظ نظام حيات اجتماعى بندگان خدا .
ب - هر انسانى حق دارد در ادارهء شئون عمومى جامعهء خود شركت كند چه به صورت مستقيم و چه به صورت غير مستقيم . هم چنين هر انسانى حق دارد در تصدى وظايف عمومى جامعهء خود با داشتن شرايط قانونى شرعى شركت جويد .
حقوق بشر از ديدگاه غرب ماده بيست و يكم ١ - هر كس حق دارد كه در ادارهء امور عمومى كشور خود ، خواه مستقيما و خواه با وساطت نمايندگانى كه آزادانه انتخاب شده باشند ، شركت جويد .
٢ - هر كس حق دارد با تساوى شرايط به مشاغل عمومى كشور خود نايل آيد .
٣ - اساس و منشأ قدرت حكومت ، ارادهء مردم است . اين اراده بايد به وسيلهء انتخاباتى ابراز گردد كه از روى صداقت و به طور ادوارى صورت پذيرد . انتخابات بايد عمومى و با رعايت مساوات باشد و با رأى مخفى يا طريقه اى نظير آن انجام گيرد كه آزادى رأى را تأمين نمايد .