رسائل فقهى - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٧ - مقدمهء دوم

است آن وقت اين رسم بد شايع گرديد . ) [١] باز از اين داستان كه منتسكيو نقل مى كند به خوبى روشن مى شود كه كودك مورد اهميّت پدران و سرپرستان نبوده است . ولى پس از آن كه اسلام ظهور مى كند ، فرزندكشى و اهانت بر كودكان چنانكه بعدا متذكر مى شويم بكلى از بين مى رود .
مسئوليت مدنى ناشى از جرم در مورد كودكان بزهكار در حقوق اسلامى
مسئوليت مدنى ناشى از جرم در مورد كودكان بزهكار در حقوق اسلامى مسئوليت مدنى عبارت است از : ملزم ساختن افراد جامعه به جبران ضررى كه به افراد ديگر يا به اموال يا به حيوانات وارد مى گردد .
در حقوق اسلام مسئوليت الزامى سه نوع متفاوت دارد :
١ - مسئوليت به عنوان استحقاق كيفر ناشى از تكليف .
اين گونه مسئوليت براى افراد بالغ بوده و به كودكان متوجّه نمى باشد . مانند حبس و قصاص و تازيانه‌هاى مقرّره و غير ذلك . زيرا مطابق حديث :
رُفِعَ القَلَمُ عَنِ الصَّبِىِّ حَتَّى يَحتَلِمَ وَعَنِ المَجنُونِ حَتَّى يُفِيق ( قلم تكليف از كودك برداشته شده است تا اين كه به مرحلهء بلوغ برسد و از ديوانه تا اين كه از جنون رهايى يابد . ) ٢ - مسئوليت به عنوان استحقاق تأديب .
٣ - مسئوليت به عنوان مشمول بودن به احكام وضعى ( لزوم جبران ضرر و خسارت ) .
١ - مسئوليت به عنوان استحقاق كيفر ناشى از تكليف
١ - مسئوليت به عنوان استحقاق كيفر ناشى از تكليف دلايل قاطعانه اى در مدارك حقوق اسلامى با وضوح كامل ، مسئوليت به عنوان استحقاق كيفر ( به معناى عمومى ) ناشى از تكليف را از كودكان سلب نموده است و در قاعدهء فقاهى گفته مى شود :
( چون كودكان مكلَّف نيستند ، پس مجرم نيستند ، لذا عقاب و كيفر نيز براى آنان وجود ندارد . )

[١] روح القوانين ، منتسكيو ، ص ٦٥٨ و ٦٥٧