طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٨٦ - پيدا كردن حال لمس و ذوق و شم و سمع

جنبانيدنى‌ [١] درشت زود [٢] كه او را افتد- كه بجهد از ميان دو جسم- كه يك بر ديگر زنند، جستنى‌ [٣] سخت بشتاب موج و را.

يا اندر جهد [٤] اندر ميان جسمى‌ [٥] كه او را بشكافد اندر جستنى‌ [٦] سخت بشتاب- تا اندر وى موج افتد و آن موج پهن باز شود بشتاب سخت، چون بگوش رسد آن هوا را كه اندرون گوش ايستاده بود بكاواكى‌ [٧] كه آنجا آفريده آمدست‌ [٨] آن هوا هم چنان موج‌ [٩] پذيرد، و موج وى عصب شنوا را بياگاهاند [١٠].

و اما چشاى: بسبب- آن بود كه: رطوبتى كه اندر زبان آفريده آمدست مزه چيز [١١] را بپذيرد، و اندر زبان غوص كند- تا عصب زبان آگاه شود.

[١] جنبانيدن- د- ن- ط- كب.

[٢] رود- ن- ط.

[٣] بر يكديگر زنند جستن- د- ط- ن- كب.

[٤] موج وار يا اندر جهد- آ- خ م- ظ،- موج و را تا اندر جهد- ن- ط- موج ورا يا در جهد- م،- موج وار تا اندر جهد- كب،- موج وار تا اندر جهت- ل.

[٥] جسم- د- ن- ط- كب.

[٦] بشكناند اندر جستنى- خ م،- بشكافد اندر جستن- د- ط،- شكافد اندر جستن- ن- كب.

[٧] بكاوا كه- آ.

[٨] آمدست- ق.

[٩] بى: موج- آ.

[١٠] بياگاهاند و عصب (د: غضب) نفس (نصبى- ن) را بياگاهاند- د- ط- ن.

[١١] چيزى- ل،- چيزها- كب.