طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٨٣ - پيدا كردن حال لمس و ذوق و شم و سمع

خوانند، چون حيوان چيزى روان‌ [١]، زرد، ديدى؛ ندانستى‌ [٢] كه شيرين‌ [٣] است.

و اگر اندر باطن حيوان حاكمى نبودى جز حسّ- و جز [٤] خزانه حسّ، چون گوسفندى صورت گرگ ديدى، دشمنى وى ندانستى؛ كه دشمنى اندر وهم بود، و حسّ و را [٥] اندر نيابد.

پيدا كردن حال لمس‌ [٦] و ذوق و شم و سمع‌

اندر يافتن بلمس ظاهرست، و ببسودن بود [٧]،- و گرمى- و سردى و ترى- و خشكى- و سختى- و نرمى- و درشتى- و نغزى‌ [٨] و گرانى و سبكى داند.

و تا [٩] اندام را كيفيّت اين‌ [١٠] چيز ملموس- از حال نگرداند:

[١] دوان- آ.

[٢] بدانستى- همه نسخ جز: ق.

[٣] شيرينى- د- ط.

[٤] دو جر- د.

[٥] او را- د- ن- ط- ه.

[٦] بلمس- ق.

[٧] بى: بود- آ- ه،- بسودن بود- كب،- و آن ببودن بود- د- ن.

[٨] نغر- د،- نعر- ن،- نغرى- آ- ه- كب،- نعرى- ط.

[٩] سبكى‌اند و تا- م- ك،- سبكى ملمس داند و نا- ط،- سبكى ملمس داند و تا- د- ن.

[١٠] آن- آ- ه.