طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٢٦ - پيدا كردن حال گرمى طبيعى و ناطبيعى و سردى طبيعى و ناطبيعى
آيد، چنان كه آب [١] كه خود [٢] سرد شود [٣]، و آتش- كه خود [٤] گرم بود [٥].
و ناطبيعى آن بود- كه از سببى [٦] بيرون آيد،- و سبب بيرونى مر گرمى را سه گونه بود:
يكى همسايگى جسمى [٧] گرم- تا سرد را گرم كند چنان كه [٨] آتش آب را گرم كند.
و [٩] ديگر جنبش- و [١٠] مالش، چنان كه آب را چون [١١] بزنيش گرم شود،- و آب روان [١٢] گرمتر بود از آب ايستاده، و اگر سنگى را بسنگى [١٣] برمالى گرم شود، و آتش جهد.
و سيوم [١٤]: از روشنائى- كه هر جسمى كه روشن شود- از جسمهاء اينجا، وى [١٥] گرم شود، چنان كه آينه سوزان كه بروشن كردن بسوزاند.
[١] آب را- ن.
[٢] خور- آ.
[٤] خور- آ.
[٣] بود- ط.
[٥] شود- د- ن.
[٦] از سبب- د،- سبب- ن.
[٧] جسم- ه.
[٨] جتجه- ه.
[٩] بى: و- آ.
[١٠] بى: جنبش و- ه.
[١١] آب چون- ط،- چون آب از- د،- چون آب را- م- ك- ن.
[١٢] آب را- ن.
[١٣] بر سنگى- ه- ق- ل.
[١٤] بى: و- ه،- و سوم- آ.
[١٥] اينجائى- د- ن- كب.