طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٢٥ - پيدا كردن حال گرمى طبيعى و ناطبيعى و سردى طبيعى و ناطبيعى

كه كوزه‌ [١] آب را بوى ببساود، كه‌ [٢] اگر كوزه ستبر [٣] بود- يا تنگ بود، ياو را [٤] مثلا هيچ ستبرى‌ [٥] نبود- آن كناره جاى بود- مر آب را؛ و اين مذهب درست‌ترين است، و مذهب حكيم بزرگ ارسطاطاليس است، و سپس وى هم برين اتفاق كردند.

پس جايگاه آتش سطح اندرون فلك است، و جايگاه هوا سطح اندرون آتش است، و جايگاه آب سطح اندرون هواست، و جايگاه زمين سطح اندرون آبست‌ [٦]،- بآن شرط [٧]،- كه آتش بجاى خويش بود، و [٨] هم چنان هوا، و [٩] هم چنان آب- بشرط آنكه در وى هر يك‌ [١٠] از ايشان بجائى بود- بر ترتيب‌ [١١] واجب.

پيدا كردن حال گرمى طبيعى و ناطبيعى و سردى طبيعى و ناطبيعى‌ [١٢]

گرمى- و سردى طبيعى: آن بود كه جسم را از [١٣] طبع خويش‌

[١] كه كوزه كه- ن.

[٢] بى: كه- ه.

[٣] سپستر- آ.

[٤] يا او را- د- ن.

[٥] سپسترى- آ.

[٦] هواست- د.

[٧] شرطى- آ.

[٨] بى: و- كب،- خويش خود و- ن.

[٩] بى: و- كب.

[١٠] آن كى دورى هر يكى- ه،- آنكه دورى هر يكى- آ- ط،- آنكه در وى هر يكى- م- ك- كب- ن- د.

[١١] بترتيب- ط.

[١٢] بى: و سردى طبيعى و ناطبيعى- ه،- طبعى (در همه جا)- ن.

[١٣] جسم را اندر- ه.