طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٤٣ - پيدا كردن حال نفسهاء قوى

و اگر كسى استقصا [١] كند، و چيزهاى عالم بداند، بيشتر [٢] چيزها ورا درستى‌ [٣] افتد،- يا گمانى قوى‌ [٤] افتد، كه وى‌ [٥] استنباط گر بوده است‌ [٦].

و چون اندر ميان مردمان كس بود كه ورا در بيشتر [٧] چيزها معلم بايد، و هيچ حدس نتواند كردن- بلكه نيز بود كه از [٨] معلم نيز فهم نتواند كردن‌ [٩].

شايد كه يكى بود- كه بيشتر چيزها را بحدس بجاى آورد و [١٠] اندكى حاجت بود ورا بمعلّم، و [١١] شايد كه كسى بود نادر- كه چون بخواهد [١٢]- بى‌معلّم اندر يك ساعت از اوائل علوم بترتيب‌ [١٣] حدسى تا آخر برسد از نيك‌ [١٤] پيوندى وى بعقل فعال،- تا او را خود [١٥] هيچ انديشه نبايد كردن، و [١٦] چنين‌

[١] استعصا- آ- ه.

[٢] بى: بداند- ه، بداند پيشتر- د.

[٣] دروستى- آ- ه.

[٤] كمالى قوى- م،- كمان قوتى- ط.

[٥] بى: وى- ه.

[٦] نبوده- آ- ه،- بوده نبوده است- م- ط- كب- ق.

[٧] پيشتر- د.

[٨] بى: از- د.

[٩] از «بلكه» تا «كردن» ق ندارد.

[١٠] بى: و- د.

[١١] بى: و- د.

[١٦] بى: و- د.

[١٢] نخواهد- د.

[١٣] بترتيب علوم- م.

[١٤] ار تنگ- آ- ه.

[١٥] بى: خود- ه.