تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٩ - حكمت فرود آمدن تدريجى قرآن

يا كلمه‌اى را حذف كنيم سياق مطلب اختلافى بزرگ مى‌يابد، و حتى در صورتى كه عين كلمات قرآن را نگه داريم و فقط آنها را پس و پيش كنيم نيز چنين خواهد بود.

هر چه بشر درباره قرآن حكمت آموز بينديشد، بيشتر يقين مى‌يابد كه از جانب خداست، زيرا محال است كه انسان پيوندى استوار ميان سخنى كه اكنون مى‌گويد/ ٤٢٨ با سخنى كه بيست سال پيش گفته بيابد، و اين به سبب تغيير محتوى و رشد و پختگى افكار و حتى در ادب و تركيب عبارات است. پروردگار ما تبارك و تعالى گفته است: «أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً [١٨]- آيا در قرآن نمى‌انديشند؟ هر گاه از سوى ديگر جز خدا مى‌بود در آن از لحاظ لفظ و معنى، اختلافى بسيار مى‌يافتند».

و اين استنتاج در حالى است كه ما روايات و احاديثى را كه درباره اسباب نزول آيات با ما سخن مى‌گويند به كنارى بگذاريم زيرا بيشتر آنها به درجه يقين علمى نرسيده‌اند.

٣- براى استوار كردن رهبرى پيامبر در اجتماع، كه مردم به او مراجعه مى‌كردند و هر بار كه رويدادى براى آنان پيش مى‌آمد از او رأى و راه حلى انتظار داشتند.

«كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ‌- براى آن است كه دل تو را بدان استوار كنيم ...» و تو را به گونه‌اى قرار دهيم كه شخصيّت خود را مطابق با آيات آن بسازى و به وجود آورى.

«وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِيلًا- و آن را به آهستگى و ترتيب فروخوانيم.» آيه به آيه و مقطع به مقطع، كه روشن باشد و به يكديگر نياميزد، تا در و جدان اجتماع وارد شود و نسل به نسل در طول تاريخ ادامه يابد.