تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٣ - زمينه كلى سوره

باز گرداند.

قرآن كريم به ما كمك مى‌كند تا از گردنه‌هايى دشوار كه در طريق ايمان وجود دارد، همچون جهل و غفلت و فسق و تأثير پذيرى از گمراهيهاى گمراهان به سلامت بگذريم. (آيات ٨٤- ٩٠) يكى از اين گردنه‌ها اين پندار است كه خداى سبحانه و تعالى شريكى دارد، و قرآن ما را يادآور بى‌پايگى و سخافت اين پندار مى‌شود. (آيات ٩١- ٩٢) براى آن كه مؤمنان از كافران متمايز باشند خدا به پيامبر فرمان مى‌دهد كه از عذابى كه بر كافران وارد مى‌شود به خدا پناه جويد، و به او امر مى‌كند كه رفتار نيكو در پيش گيرد، و از وسوسه‌هاى شيطانها و حتى از تنها حضورشان به خدا پناهنده شود. (آيات ٩٣- ٩٨)/ ١٤٤ شايد تمام اينها به حالت تميز مطلوب ميان مؤمن، و گمراهانى كه مردم را مسخره مى‌كنند نمى‌گذارند به پروردگار كريم خود ايمان بياورند، خدمت كند و مفيد واقع شود.

ما ناچاريم از سرانجام كسانى بر حذر باشيم كه هنگام فرا رسيدن مرگشان پشيمان مى‌شوند و مى‌خواهند به زندگى باز گردند تا رفتار خود را تصحيح كنند، و پاسخشان مى‌آيد كه: هرگز ... بلكه در عالم برزخ خواهند ماند تا در صور دميده شود، و آن وقت نه نسبى در ميان آنهاست و نه درباره آن پرسشى از آنها شود، و شايد تكيه بر انساب در اين مورد از آن جهت است كه نسبها و تبارها گردنه‌اى است در راه ايمان. (آيات ٩٩- ١٠٠) پروردگار درباره سنجش حساب قيامت ما را هشدار مى‌دهد و بر حذر مى‌دارد، آنجا كه كسانى كه وزنه ثوابشان سبك باشد زيان مى‌بينند، در حالى كه مؤمنان كه كفه ترازوى ثوابشان سنگين است رستگار مى‌شوند. و پيداست كه اين توجّه بزرگترين وسيله تربيت نفس است، زيرا مؤمن براى رهايى از آتش مى‌كوشد كه نصيب كسانى است كه آيات خدا را تكذيب كردند و سپس به بدبختى خود اعتراف نمودند و خواستند به دنيا بازگردند، ولى درخواستشان رد شد و خود خاموش‌