مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ١٩٢ - س ٥٤٣
پول خمس داده ساختهام يا از پول خمس نداده حكمش چيست؟ در هر دو فرض آيا قيمت آن روزى كه مغازه را ساختهام حساب كنم يا قيمت بازار امروز را؟
ج
٥٤١- در فرض اول كه شك در اداى خمس مغازه داريد، بايد خمس آن را به قيمت فعلى بپردازيد، و در فرض دوم كه شك در تعلق خمس به مغازه خود داريد چيزى بر شما نيست.
س ٥٤٢
- يك ماشين بارى خريدهام و جهت اين معامله: الف- ماشين زير پايم را فروختم. ب- طلاجات خانوادگى زن و دخترانم را فروختم. ج- جهيزيه دخترم را (كه در حال بخت است از قبيل يخچال و قالى) فروختم. و نيز كولر مغازه را خواستم بفروشم. آيا به اين پولها خمس تعلق مىگيرد يا خير؟
ج
٥٤٢ الف- اضافه قيمت خريد ماشين كه سرمايه قرار دادهايد، خمس دارد.
ب- اگر طلا ملك آنها بوده و بشما هبه نمودهاند، بعد آن را سرمايه قرار دادهايد، خمس آن را بايد بپردازيد، و اگر سهمى از ماشين براى خود آنها قرار دادهايد اضافه قيمت طلا خمس دارد، و اداى آن بر عهده مالك آن مىباشد.
ج- خمس جهيزيه فروخته شده و كولر مغازه را بايد بپردازيد.
س ٥٤٣
- در روستاها مرسوم است كه پدر با فرزندان خود در يك خانه زندگى مىكنند، بعضى معيل و بعضى مجرد و مكلف و بعضى صغير هستند، و هر كدام به كارى اشتغال دارند مثلا بعضى به كشاورزى و بعضى به حيازت علف و هيزم صحرا و بعضى به دامدارى، و تمام منافع و حاصل كارى آنها در يك جا تحت سرپرستى پدر جمع و مصرف مىشود، و در سر سال خمسى يك مقدارى از مؤونه زياد مىماند آيا تخميس آن زيادى بدوش پدر است يا همه مكلفين؟
همينطور زندگى ايشان ادامه دارد تا هنگام موت پدر، و اين پدر بخيال اينكه