تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٩ - تفسير خداوند ارواح را به هنگام مرگ و خواب مى گيرد

مى‌شود گاه به قطع كامل اين ارتباط مى‌انجامد به طورى كه صاحبان آنها هرگز بيدار نمى‌شوند، و اما ارواح ديگر در حال خواب و بيدارى در نوسانند تا فرمان الهى فرا رسد.

٦- توجه به اين حقيقت كه انسان همه شب به هنگام" خواب" در آستانه مرگ قرار مى‌گيرد درس عبرتى است كه اگر در آن بينديشد براى" بيدارى" او كافى است.

٧- تمام اين امور به دست قدرت خداوند انجام مى‌گيرد، و اگر در آيات ديگر سخن از قبض روح به دست" ملك الموت" و فرشتگان مرگ آمده، به عنوان اين است كه آنها فرمانبران حق و مجريان اوامر او هستند و تضادى ميان اين دو وجود ندارد.

به هر حال اين كه در پايان آيه مى‌فرمايد:" در اين موضوع نشانه‌هاى روشنى است براى كسانى كه انديشه مى‌كنند" منظور نشانه‌هايى از قدرت خداوند و مساله مبدء و معاد و ضعف و ناتوانى انسان در برابر اراده او است.

*** از آنجا كه در آيه گذشته حاكميت" اللَّه" بر وجود انسان و تدبير او از طريق نظام مرگ و حيات و خواب و بيدارى مسلم شد در آيه بعد سخن از انحراف مشركان در مساله شفاعت به ميان مى‌آورد تا به آنها ثابت كند مالك شفاعت همان مالك مرگ و حيات آدمى است، نه بتهاى فاقد شعور، مى‌فرمايد:" آنها غير خدا را شفيعان خود برگزيدند" (أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ شُفَعاءَ) [١] مى‌دانيم كه يكى از بهانه‌هاى معروف بت‌پرستان در مورد پرستش بتها اين بود كه مى‌گفتند:" ما آنها را بخاطر اين مى‌پرستيم كه شفيعان ما نزد اللَّه بوده‌

---

[١]" ام" در اينجا منقطعه و به معنى" بل" مى‌باشد، و اگر متصله باشد بايد لنگه‌اى در مقابل آن تقدير گرفته شود كه خلاف ظاهر است.