تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٩ - تفسير

در برابر ما مجسم مى‌كند.

در حديثى" عباس" عموى پيامبر ص از آن حضرت نقل مى‌كند كه فرمود:

اذا اقشعر جلد العبد من خشية اللَّه تحاتت عند ذنوبه كما يتحات عن الشجرة اليابسة ورقها

:" هنگامى كه بدن بنده‌اى از خوف خدا لرزان شود گناهش فرو مى‌ريزد همانگونه كه برگ خشك از درختان" [١] روشن است كسى كه از ترس الهى چنين متاثر مى‌شود حال توبه و انابه براى او حاصل است، و چنين كسى مسلما مورد آمرزش پروردگار قرار مى‌گيرد.

در حديث ديگرى كه از" اسماء" نقل شده، و در تفسير آيات آورديم مى‌خوانيم: هنگامى كه از او در باره ياران رسول خدا ص سؤال مى‌كنند مى‌گويد:

" هنگامى كه قرآن را مى‌خواندند- همانگونه كه خداوند آنها را توصيف كرده- چشمانشان اشكبار و بدنشان لرزان مى‌شد"، سپس" راوى" مى‌گويد از" اسماء" پرسيدم كسانى نزد ما هستند كه وقتى آيات قرآن را مى‌شنوند حالت غشوه به آنها دست مى‌دهد و مست و مدهوش مى‌شوند،" اسماء" گفت: اعوذ باللَّه تعالى من الشيطان (اين يك عمل شيطانى است!) [٢] اين حديث در حقيقت پاسخى است به كسانى كه دم از تصوف مى‌زنند و جلسات و حلقاتى تشكيل مى‌دهند و آيات و اذكارى مى‌خوانند سپس حركاتى به خود داده، و به اصطلاح به حال وجد و سرور مى‌آيند و نعره مى‌كشند و صيحه مى‌زنند و خود را به حالت غشوه مى‌اندازند، و شايد بعضى هم غش مى‌كنند، اينگونه مسائل در حالات ياران پيامبر هرگز نقل نشده و از بدعتهاى متصوفه است.

[١]" مجمع البيان" ذيل آيات مورد بحث، اين روايت را ابو الفتوح رازى و قرطبى نيز با مختصر تفاوتى نقل كرده‌اند.

[٢] اين حديث را" آلوسى" در" روح المعانى" (جلد ٢٣ صفحه ٢٣٥) آورده، بعضى ديگر از مفسران نيز ذيل آيات مورد بحث نقل كرده‌اند.