تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٩ - تفسير يونس در بوته امتحان

جوجه نوزاد و ضعيف و بى‌بال و پر از شكم ماهى بيرون آمد، به طورى كه توان حركت نداشت.

*** باز در اينجا لطف الهى به سراغ او آمد، چرا كه بدنش بيمار و آزرده، و اندامش خسته و ناتوان بود، آفتاب ساحل او را آزار مى‌داد، پوششى لطيف لازم بود تا بدنش در زير آن بيارامد، قرآن در اينجا مى‌گويد:" ما كدوبنى بر او رويانيديم" تا در سايه برگهاى پهن و مرطوب بيارامد (وَ أَنْبَتْنا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ‌).

" يقطين" به طورى كه بسيارى از ارباب لغت و مفسران گفته‌اند: هر گياهى است كه ساقه ندارد، و داراى برگهاى پهن است، مانند بوته خربزه و كدو و خيار و هندوانه و امثال آن، ولى بسيارى از مفسران و روات حديث در اينجا تصريح كرده‌اند كه منظور خصوص كدوبن است (بايد توجه داشت كه" شجره" در لغت عرب هم به نباتاتى گفته مى‌شود كه داراى ساقه و شاخه است و هم بدون ساقه و شاخه، و به تعبير ديگر اعم از درخت و گياه است حتى در اينجا حديثى از پيامبر گرامى اسلام ص نقل كرده‌اند كه شخصى به آن حضرت عرض كرد:

" انك تحب القرع"؟" شما كدو را دوست داريد" فرمود

اجل هى شجرة اخى يونس‌

:" آرى آن گياه برادرم يونس است" [١] مى‌گويند: كدوبن علاوه بر اينكه برگهاى پهن و پرآبى دارد و مى‌توان از آن سايبان خوبى تهيه كرد مگس نيز بر برگهاى آن نمى‌نشيند، و يونس به خاطر توقف در شكم ماهى پوست تنش آن قدر نازك و حساس شده بود كه از نشستن حشرات بر آن رنج مى‌برد، او اندام خود را با اين كدوبن پوشانيد تا هم از سوزش آفتاب در امان باشد و هم از حشرات.

---

[١] روح البيان جلد ٧- صفحه ٤٨٩.