تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٥ - تفسير اين وعده براى پرهيزكاران است

بعد از اين جمله كوتاه و سربسته كه خوبى حال آنها را اجمالا ترسيم مى‌كند، با استفاده از روش اجمال و تفصيل كه روش قرآن است به شرح آن پرداخته مى‌گويد:" بازگشت آنها به باغهاى جاويدان بهشت است كه درهايش به روى آنان گشوده است" (جَنَّاتِ عَدْنٍ مُفَتَّحَةً لَهُمُ الْأَبْوابُ‌) [١]" جنات" اشاره به باغهاى بهشت است و" عدن" (بر وزن عدل) به معنى استقرار و ثبات است، و" معدن" را به اين جهت معدن گفته‌اند كه فلزات و مواد گرانقيمت در آنجا مستقر است، به هر حال اين تعبير در اينجا اشاره به جاويدان بودن باغهاى بهشت است.

تعبير به" مُفَتَّحَةً لَهُمُ الْأَبْوابُ‌" اشاره به آن است كه حتى زحمت گشودن درها براى بهشتيان وجود ندارد، گويى بهشت در انتظار آنهاست، و هنگامى كه چشمش به آنان مى‌افتد آغوش باز مى‌كند و آنها را به درون دعوت مى‌كند!

*** سپس آرامش و احترام خاص بهشتيان را به اين صورت بيان مى‌كند:" اين در حالى است كه آنها بر تختها در آن تكيه كرده‌اند، و انواع ميوه‌هاى فراوان و نوشيدنى در اختيار آنها است" هر زمان آن را مى‌طلبند، فورا نزد آنها حاضر مى‌شود" (مُتَّكِئِينَ فِيها يَدْعُونَ فِيها بِفاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ وَ شَرابٍ‌) [٢] آيا فورا به وسيله خدمتكاران بهشتى در برابر آنها حاضر مى‌گردد، يا

---

[١]" جَنَّاتِ عَدْنٍ‌" بدل يا عطف بيان براى" ماب" است.

[٢] ضمير" فيها" در هر دو مورد به" جَنَّاتِ عَدْنٍ‌" بازمى‌گردد، و توصيف" فاكهة" به" كثيرة" دليل بر توصيف" شراب" به اين وصف نيز مى‌باشد، و" متكئين" حال براى ضمير" لهم" است، يعنى آنها در بهشت جاويدان كه درهاى آن مستقر مى‌شوند در حالى كه تكيه بر مسندها زده‌اند، و در حالى كه دستور آوردن ميوه‌هاى مختلف و انواع نوشيدنيها را مى‌دهند.