تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٣ - تفسير تنها يك صيحه آسمانى كارشان را يكسره مى كند!

به هر حال اين بيخبران با تكذيب و انكار آيات الهى و نسبت‌هاى ناروا در باره پيامبر اسلام ص و اصرار و لجاجت بر بت‌پرستى ظلم و فساد گويى در انتظار عذاب الهى نشسته‌اند، عذابى كه خرمن عمر آنها را بسوزاند، و يا صيحه‌اى كه به عمر جهان پايان دهد و آنها را به راهى غير قابل بازگشت ببرد.

" فواق" (بر وزن رواق) به طورى كه بسيارى از اهل لغت و تفسير گفته‌اند در اصل به معنى فاصله‌اى است كه در ميان دو مرتبه دوشيدن شير از پستان مى‌باشد، زيرا هنگامى كه شير به طور كامل دوشيده شود كمى بايد صبر كرد تا مجددا شير در پستان جمع شود.

و بعضى آن را به معنى فاصله‌اى كه ميان باز كردن انگشتان و بستن آن به هنگام دوشيدن شير با انگشت است مى‌دانند.

و از آنجا كه پستان بعد از دوشيدن شير در استراحت فرو مى‌رود گاه اين كلمه در معنى آرامش و استراحت نيز به كار رفته است.

و نيز از آنجا كه اين فاصله براى بازگشت شير به پستان است اين تعبير به معنى بازگشت و رجوع نيز آمده، و از همين جهت بهبودى مريض را" افاقه" مى‌گويند، چرا كه سلامت و تندرستى به او باز مى‌گردد، و نيز به هوش آمدن مست، و عاقل شدن ديوانه را به خاطر بازگشت هوش و عقل به آنها" افاقه" مى‌گويند. [١] به هر حال اين صيحه وحشتناك هيچگونه بازگشت و راحت و آرامش و سكونى در آن نيست، و هنگامى كه تحقق يافت همه درها به روى انسان بسته مى‌شود،

[١] بعضى از ارباب لغت ميان" فواق" (به فتح) با" فواق" (به ضم) فرقهايى گذاشته‌اند، و بعضى هر دو را به يك معنى مى‌دانند، براى توضيح بيشتر به مفردات راغب، و تفسير روح المعانى، و فخر رازى، و تفسير ابو الفتوح، و قرطبى و منابع لغت مراجعه كنيد.