تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧١ - تفسير گوشهاى از عذابهاى جانكاه دوزخيان

*** سپس قرآن به بعضى از ويژگيهاى اين گياه پرداخته مى‌گويد:" ما آن را مايه عذاب و رنج ظالمان قرار داديم" (إِنَّا جَعَلْناها فِتْنَةً لِلظَّالِمِينَ‌).

" فتنه" ممكن است به معنى رنج و عذاب باشد، و ممكن است به معنى آزمايش، همانگونه كه در غالب موارد در قرآن به اين معنى آمده است، اشاره به اينكه آنها هنگامى كه نام" زقوم" را شنيدند به سخريه و استهزاء پرداختند و از اين رو وسيله‌اى براى آزمايش اين ستمگران شد.

*** سپس مى‌افزايد:" آن درختى است كه از قعر جهنم مى‌رويد"! (إِنَّها شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ‌).

ولى اين ظالمان مغرور به سخريه ادامه دادند و گفتند مگر ممكن است گياه يا درختى از قعر جهنم برويد؟ آتش كجا و درخت و گياه كجا؟ بنا بر اين شنيدن نام اين گياه و اوصاف آن مايه آزمايش آنها در اين دنيا، و خود آن در آخرت مايه درد و رنج آنها است.

گويا آنها از اين نكته غافل بودند كه اصولى كه بر زندگى آن جهان (آخرت) حاكم است با اين جهان بسيار تفاوت دارد، گياه و درختى كه از قعر جهنم مى‌رويد به رنگ جهنم است، و در شرائط جهنم پرورش يافته، نه گياهى است همانند گياهى كه در باغهاى اين جهان مى‌رويد، و شايد از اين نكته بيخبر نبودند بلكه هدفشان تنها سخريه و استهزاء بود.

*** سپس مى‌افزايد:" شكوفه آن مانند كله‌هاى شياطين است"! (طَلْعُها كَأَنَّهُ رُؤُسُ الشَّياطِينِ‌).

" طلع" معمولا به شكوفه خرما گفته مى‌شود كه داراى پوسته سبز رنگى‌