تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٤ - تفسير خداوند آفريدگار و حافظ همه چيز است

و الحمد للَّه ... تا آخر حديث".

سپس افزود:" كسى كه هر صبح و شام ده بار اين كلمات را تكرار كند خداوند شش پاداش به او مى‌دهد كه يكى از آنها را اين مى‌شمارد كه خداوند او را از شيطان و لشكر شيطان حفظش مى‌كند تا سلطه‌اى بر او نداشته باشند" [١] ناگفته روشن است كه گفتن اين كلمات بصورت لقلقه لسان براى اينهمه پاداش كافى نيست بلكه ايمان به محتوى و تخلق به آن نيز لازم است.

اين حديث ممكن است اشاره لطيفى به اسماء حسناى خداوند بوده باشد كه مبدء حاكميت و مالكيت او بر عالم هستى است (دقت كنيد).

*** از مجموع آنچه در باره شاخه‌هاى توحيد در آيات گذشته ذكر شد به خوبى مى‌توان نتيجه گرفت كه توحيد در عبادت يك حقيقت غير قابل انكار است، تا آنجا كه هيچ انسان فهميده و عاقلى نبايد به خود اجازه دهد كه در برابر بتها سجده كند، لذا به دنبال آن با لحنى قاطع و تشددآميز مى‌گويد:" بگو: آيا به من دستور مى‌دهيد كه غير خدا را عبادت كنم اى جاهلان"؟! (قُلْ أَ فَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجاهِلُونَ‌).

اين سخن مخصوصا با توجه به اينكه كفار و مشركان گاهى پيامبر اسلام ص را دعوت مى‌كردند كه خدايان آنها را احترام و پرستش كند، و يا حد اقل از عيبجويى و انتقاد نسبت به بتها بپرهيزد مفهوم عميقترى پيدا مى‌كند، و با صراحت اعلام مى‌دارد كه مساله توحيد و نفى شرك مطلبى نيست كه بتوان بر سر آن معامله و سازش كرد، شرك بايد در تمام چهره‌هايش در هم كوبيده شود و از صفحه جهان محو گردد!

---

[١]" تفسير قرطبى" جلد ٨ صفحه ٥٧١٩، و" تفسير ابو الفتوح رازى" جلد ٩ صفحه ٤١٧ ذيل آيات مورد بحث (با تلخيص ذيل آن).