تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٨ - ٢- سنگين باران

هنگامى كه سخنش به اينجا رسيد پيامبر ص سخت برآشفت و ناراحت شد فرمود:

اين فاسق را بيرون كنيد، و رو به سوى او كرده اضافه نمود: تو چقدر به دوزخ نزديكى؟! جوان بيرون آمد سخت گريه مى‌كرد، سر به بيابان گذاشت و عرض مى‌كرد:

اى خداى محمد ص! اگر توبه مرا مى‌پذيرى پيامبرت را از آن با خبر كن و اگر نه آتشى از آسمان بفرست و مرا بسوزان و از عذاب آخرت برهان، اينجا بود كه پيك وحى خدا بر پيامبر نازل شد و آيه" قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا ..." را بر آن حضرت خواند" [١] تلاوت اين آيه از سوى جبرئيل در اينجا ممكن است به عنوان نخستين بار نباشد كه جنبه شان نزول پيدا كند، بلكه تكرار آيه‌اى باشد كه قبلا نازل شده براى تاكيد و توجه بيشتر و اعلام قبول توبه آن مرد گنهكار.

باز تكرار مى‌كنيم كه اينگونه اشخاص كه بار سنگين از گناه را به دوش مى‌كشند مسئوليت سنگينترى در مقام جبران از طريق اعمال صالح خود دارند.

فخر رازى شان نزول ديگرى براى آيات فوق آورده است، نقل مى‌كند بعضى گفته‌اند: اين آيات در باره اهل مكه نازل شده، آنها مى‌گفتند: محمد ص چنين فكر مى‌كند كه هر كس پرستش بت كند يا دستش به خون انسانى آغشته شود هرگز بخشوده نخواهد شد، در عين حال به ما مى‌گويد اسلام بياوريد، ما چگونه اسلام بياوريم در حالى كه هم بت پرستيده‌ايم و هم خون بى‌گناهان ريخته‌ايم؟! (آيات فوق نازل شد و درهاى توبه را به روى آنان گشود) [٢]

[١]" تفسير ابو الفتوح رازى" جلد نهم صفحه ٤١٢ (ذيل آيات مورد بحث) با مقدارى تلخيص.

[٢]" تفسير كبير فخر رازى" جلد ٢٧ صفحه ٤" (ذيل آيات مورد بحث).