تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٣ - تفسير آيا معبودان شما توانايى بر حل مشكلى دارند؟

اين به خاطر آن است كه" اولا" بتهاى بزرگ معروف عرب نام مؤنث داشته‌اند (لات- منات و عزى)" ثانيا" چون آنها معتقد به ضعف و ناتوانى جنس مؤنث بودند، خداوند با اين بيان مى‌خواهد ناتوانى بتها را طبق اعتقاد خودشان مجسم سازد،" ثالثا" چون در ميان بتها موجودات بى‌روح فراوان بوده و صيغه جمع مؤنث گاه براى موجودات بيجان نيز به كار مى‌رفته، لذا در آيه مورد بحث از آن استفاده شده است.

اين نكته نيز قابل توجه است كه جمله" عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ‌" بخاطر مقدم شدن" عليه" معنى حصر را مى‌رساند، يعنى متوكلان" تنها" بر او تكيه مى‌كنند.

*** در آيه بعد آنهايى را كه در برابر منطق عقل و و جدان تسليم نيستند با يك تهديد الهى و مؤثر مخاطب ساخته مى‌فرمايد: به آنها" بگو اى قوم من! شما بر موضع خود باشيد و هر چه در توان داريد انجام دهيد، من نيز به وظيفه خود عمل مى‌كنم، اما به زودى خواهيد دانست" (قُلْ يا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلى‌ مَكانَتِكُمْ إِنِّي عامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ‌) [١]***

---

[١] در اينكه" مكانة" از چه ماده‌اى است؟ و چه معنى دارد؟ غالب مفسران و ارباب لغت آن را به معنى محل و جايگاه و منزلت و از ماده" كون" دانسته‌اند، ولى تصريح مى‌كنند چون واژه مكان زياد به اين صورت استعمال شده تصور شده" ميم" در آن اصلى است، و لذا جمع مكسر آن را" امكنه" آورده‌اند، ولى در" لسان العرب" اين احتمال نيز داده شده كه از ماده" مكنة" و" تمكن" بوده باشد كه به معنى توانايى و قدرت است، به هر حال در صورت اول مفهوم آيه اين مى‌شود كه شما بر موضع خود باشيد و در صورت دوم معنى اين مى‌شود كه هر چه در توان داريد انجام دهيد.