تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤١ - تفسير تكبر كرد و رانده درگاه خدا شد!

و بر باد داد"! [١] آرى يك بناى مهم و معظم را بايد در ساليان دراز ساخت ولى ممكن است آن را در يك لحظه با يك بمب قوى به ويرانى كشيد!

*** اينجا بود كه مى‌بايست اين موجود پليد از صفوف ملاء اعلى و فرشتگان عالم بالا اخراج گردد، لذا خداوند به او خطاب كرد و" فرمود: از صفوف ملائكه، از آسمان برين، بيرون رو كه تو رانده درگاه منى"! (قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجِيمٌ‌).

" ضمير در فاخرج منها" ممكن است اشاره به صفوف ملائكه، يا عوالم بالا، يا بهشت و يا رحمت خدا بوده باشد.

آرى اين نامحرم بايد از اينجا بيرون رود كه ديگر جاى او نيست، اينجا جاى پاكان و مقربان است، نه جاى آلودگان و سركشان و تاريك‌دلان.

" رجيم" از ماده" رجم" به معنى سنگسار كردن است، و چون لازمه آن طرد مى‌باشد گاه در اين معنى به كار مى‌رود.

*** و سپس افزود:" مسلما لعنت من بر تو تا روز قيامت ادامه خواهد يافت"

---

[١] امير مؤمنان على (ع) مى‌فرمايد

فاعتبروا بما كان من فعل اللَّه بابليس اذا حبط عمله الطويل و جهده الجهيد و كان قد عبد اللَّه ستة الاف سنة ... عن كبر ساعة واحدة فمن ذا بعد ابليس يسلم على اللَّه بمثل معصيته:

" عبرت گيريد بندگان خدا! به آنچه خداوند در مورد ابليس انجام داد كه اعمال طولانى و كوششهاى فراوان او را- در حالى كه شش هزار سال عبادت كرده بود- ... به خاطر يك ساعت تكبر بر باد داد، پس چگونه ممكن است كسى همان كار ابليس را انجام دهد و از غضب خداوند در امان بماند"؟ (نهج البلاغه خطبه ١٩٢ خطبه قاصعه).