تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٢ - تفسير و اين هم كيفر طاغيان!

اين در حقيقت نقطه مقابل" بِفاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ" در آيات گذشته است كه اشاره به انواع مختلف نعمتها و ميوه‌هاى بهشتى بود.

به هر حال اين شباهت ممكن است در شدت و ناراحتى و يا در جميع جهات باشد.

*** سپس آخرين مجازات آنها را كه همنشينان بد با زبانى مملو از سرزنش است مطرح ساخته مى‌گويد: هنگامى كه رؤساى ضلال وارد دوزخ مى‌شوند و با چشم خود مى‌بينند كه پيروان را نيز به سمت دوزخ مى‌آورند به يك ديگر مى‌گويند:" اين فوجى است كه همراه شما وارد دوزخ مى‌شود" (هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ‌) [١]" خوش آمد بر آنها مباد"! (لا مَرْحَباً بِهِمْ‌).

" آنها همگى در آتش خواهند سوخت" (إِنَّهُمْ صالُوا النَّارِ).

جمله" هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ‌" به قرينه جمله‌ها و آيات بعد، از گفتار پيشوايان ضلالت و گمراهى است، وقتى پيروان خويش را آماده ورود در دوزخ مى‌بينند به يكديگر مى‌گويند اينها هم با شما خواهند بود بعضى از مفسران نيز آن را خطاب فرشتگان به سردمداران كفر و عصيان مى‌دانند، ولى معنى اول مناسبتر به نظر مى‌رسد.

" مرحبا" كلمه‌اى است كه به هنگام خوش‌آمد گفتن به ميهمان، گفته مى‌شود و" لا مرحبا" ضد آن است، اين كلمه مصدر از ماده رحب (بر وزن محو) به معنى وسعت مكان است، يعنى بفرمائيد كه در مكان وسيع و مناسبى ورود كرده‌ايد، و معادل آن در زبان فارسى جمله" خوش آمديد" مى‌باشد.

" مقتحم" از ماده" اقتحام" به معنى وارد شدن در كار شديد و خوفناك‌

---

[١] اين جمله محذوفى دارد، و در تقدير چنين است" يقول رؤساء الضلال بعضهم لبعض هذا فوج مقتحم معكم".