سیری در نهج البلاغه - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٤
است اینست که این دانشمند متخصص در فیزیک و ریاضی است نه در مسائل
روانی و انسانی و مذهبی و فلسفی . او پس از تقسیم مذهب به سه نوع ، نوع
سوم را که مذهب حقیقی است مذهب وجود یا مذهب هستی مینامد و احساسی که
انسان در مذهب حقیقی دارد این چنین شرح میدهد :
" در این مذهب ، فرد ، کوچکی آمال و هدفهای بشر و عظمت و جلالی که در
ماورای پدیدهها در طبیعت و افکار تظاهر مینماید حس میکند ، او وجود خود
را یک نوع زندان میپندارد چنانکه میخواهد از قفس تن پرواز کند و تمام
هستی را یک باره به عنوان یک حقیقت واحد دریابد " [١] .
" ویلیام جیمز " درباره نیایش میگوید :
انگیزه نیایش ، نتیجه ضروری این امر است که در عین اینکه درونی ترین
قسمت از خودهای اختیاری و عملی هر کس خودی از نوع اجتماعی است ، با
وجود این ، مصاحب کامل خویش را تنها در جهان اندیشه میتواند پیدا کند .
اغلب مردم خواه به صورت پیوسته ، خواه تصادفی در دل خود به آن رجوع
میکنند . حقیرترین فرد در روی زمین با این توجه عالی ، خود را واقعی و با
ارزش میکند [٢] .
[١] دنیائی که من میبینم صفحه . ٥٧ [٢] به نقل " احیاء فکر دینی " صفحه . ١٠٥