سیری در نهج البلاغه - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧
شاهکار را میتوان پیدا کرد که به اندازه نهج البلاغه متنوع باشد ؟ ! سخن نماینده روح است ، سخن هر کس به همان دنیایی تعلق دارد که روح گویندهاش به آنجا تعلق دارد ، طبعا سخنی که به چندین دنیا تعلق دارد نشانه روحیهای است که در انحصار یک دنیای بخصوص نیست . و چون روح علی محدود به دنیای خاصی نیست ، در همه دنیاها و جهانها حضور دارد ، و به اصطلاح عرفا ، " انسان کامل " و " کون جامع " و " جامع همه حضرات " و دارنده همه مراتب است ، سخنش نیز به دنیای خاص محدود نیست . از امتیازات سخن علی اینست که به اصطلاح شایع عصر ما چند بعدی است نه یک بعدی . خاصیت همه جانبه بودن سخن علی و روح علی مطلبی نیست که تازه کشف شده باشد ، مطلبی است که حداقل از هزار سال پیش اعجابها را بر میانگیخته است . سید رضی که به هزار سال پیش تعلق دارد ، متوجه این نکته و شیفته آن است ، میگوید : " از عجایب علی که منحصر به خود اوست و احدی با او در این جهت شریک نیست اینست که وقتی انسان در آن گونه سخنانش که در زهد و موعظه و تنبه است تامل میکند ، و موقتا از یاد میبرد که گوینده این سخن ، خود ، شخصیت اجتماعی عظیمی داشته و فرمانش همه جا نافذ و مالک الرقاب عصر خویش بوده است ، شک نمیکند که این سخن از آن کسی