یعنی متقی کسی است که خودش از ناحیه سختگیریهای خودش در رنج است‌ اما مردم از ناحیه او در آسایشند . قرآن کریم انصار مدینه را که حتی در حال فقر برادران مهاجر خود را پذیرائی کردند و آنان را بر خودشان مقدم داشتند چنین توصیف می‌کند : « و یؤثرون علی انفسهم و لو کان بهم خصاصه » یعنی دیگران را بر خود مقدم می‌دارند هر چند فقیر و نیازمند باشند . بدیهی است که زهد بر مبنای ایثار در شرائط مختلف اجتماعی فرق می‌کند ، در یک اجتماع مرفه کمتر نیاز به ایثار پیدا می‌شود ، و در یک اجتماع‌ محروم مانند اجتماع آنروز مدینه بیشتر ، و یکی از رازهای تفاوت سیره‌ رسول اکرم ( ص ) و علی ( ع ) در این جهت با سائر ائمه اطهار همین است‌ . و به هر حال ، زهد بر اساس فلسفه ایثار هیچگونه ربطی با رهبانیت و گریز از اجتماع ندارد بلکه زائیده علائق و عواطف اجتماعی است و جلوه‌ عالیترین احساسات انسان دوستانه و موجب استحکام بیشتر پیوندهای اجتماعی‌ است .

همدردی

همدردی و شرکت عملی در غم مستمندان و محرومان یکی دیگر از ریشه‌ها و فلسفه‌های زهد است .