خود را بیان نماید . بعلاوه ، در زمان حیات عثمان آنگاه که انقلابیون عثمان را در محاصره‌ قرار داده بودند و بر او فشار آورده بودند که یا تغییر روش بدهد یا استعفا کند ، یگانه کسی که مورد اعتماد طرفین و سفیر فی ما بین بود و نظریات هر یک از آنها را علاوه بر نظریات خود به طرف دیگر می‌گفت ، علی بود . از همه اینها گذشته ، در دستگاه عثمان فساد زیادتری راه یافته بود و علی ( ع ) بر حسب وظیفه نمی‌توانست در زمان عثمان و یا در دوره بعد از عثمان درباره آنها بحث نکند و به سکوت برگزار نماید . اینها مجموعا سبب شده که ذکر عثمان بیش از دیگران در کلمات علی ( ع ) بیاید . در نهج البلاغه مجموعا ١٦ نوبت درباره عثمان بحث شده که بیشتر آنها درباره حادثه قتل عثمان است . در پنج مورد علی خود را از شرکت در قتل‌ جدا تبرئه می‌کند و در یک مورد طلحه را که مساله قتل عثمان را بهانه‌ای‌ برای تحریک علیه علی ( ع ) قرار داده بود شریک در توطئه علیه عثمان‌ معرفی می‌نماید . در دو مورد معاویه را که قتل عثمان را دستاویز برای‌ توطئه و اخلال در حکومت انسانی و آسمانی علی قرار داده و اشک تمساح‌ می‌ریخت و مردم بیچاره را تحت عنوان قصاص از کشندگان خلیفه مظلوم به‌ نفع آرمانهای دیرینه خود تهییج می‌کرد سخت مقصر می‌شمارد .