شی‌ء با یک شی‌ء بیگانه نیست بلکه رابطه خود با خود است ، رابطه خود ضعیف است با خود واقعی ، آنجا که شی‌ء به سوی کمال واقعی خود در حرکت‌ است از خود به سوی خود حرکت می‌کند و به تعبیری می‌توان گفت از ناخود به‌ خود حرکت می‌کند . تخم گیاهی که در زمین می‌شکافد و از زمین می‌دمد و رشد می‌کند ، ساقه و شاخه و برگ و گل می‌دهد ، از خود به سوی نا خود نرفته‌ است ، اگر خود آگاه می‌بود و به غایت خویش شاعر می‌بود احساس از خود بیگانگی نمی‌کرد . اینست که عشق به کمال واقعی ، عشق به خود برتر است ، و عشق ممدوح ، خودخواهی ممدوح است . شیخ اشراق رباعی لطیفی دارد می‌گوید :

هان تا سر رشته خرد گم نکنی

خود را ز برای نیک و بد گم نکنی

رهرو توئی و راه توئی منزل تو

هشدار که راه خود به خود گم نکنی

پس از این مقدمات ، اجمالا می‌توانیم حدس بزنیم که میان خواستن خدا ، حرکت به سوی خدا ، تعلق و وابستگی به خدا ، عشق به خدا ، بندگی خدا ، تسلیم به خدا با هر خواستن دیگر و حرکت دیگر و وابستگی دیگر و عشق و بندگی و تسلیم دیگر تفاوت از زمین تا آسمان است ، بندگی خدا بندگیی‌ است که عین آزادی است ، تنها تعلق و وابستگیی است که توقف و انجماد نیست ، تنها غیر پرستی است که از خود بیخود شدن و